Apani Class provides Bihar Board Class 10 Notes, Model Paper 2026, Objective Questions, Question Answer and exam preparation material in Hindi.

29.11.25

ЁЯУШ Chapter: рд░ाрд╕ाрдпрдиिрдХ рдЕрднिрдХ्рд░िрдпाрдПँ рдПрд╡ं рд╕рдоीрдХрд░рдг

рдЕрдз्рдпाрдп 1: рд░ाрд╕ाрдпрдиिрдХ рдЕрднिрдХ्рд░िрдпाрдПँ рдФрд░ рд╕рдоीрдХрд░рдг

рд╕ाрд░ांрд╢ (Summary)

рд░ाрд╕ाрдпрдиिрдХ рдЕрднिрдХ्рд░िрдпाрдПँ рд╡े рдк्рд░рдХ्рд░िрдпाрдПँ рд╣ैं рдЬिрдирдоें рдкрджाрд░्рде рдмрджрд▓рдХрд░ рдирдП рдкрджाрд░्рде рдмрдиाрддे рд╣ैं। рдЗрди рдк्рд░рддिрдХ्рд░िрдпाрдУं рдоें рдкрджाрд░्рде рдХी рд╕ंрд░рдЪрдиा рдмрджрд▓рддी рд╣ै। рдЙрджाрд╣рд░рдг рдХे рд▓िрдП, рдЬрд╕्рддा рдФрд░ рд╕рд▓्рдл्рдпूрд░िрдХ рдПрд╕िрдб рдХे рдмीрдЪ рдк्рд░рддिрдХ्рд░िрдпा рдоें рдЬिंрдХ рд╕рд▓्рдлेрдЯ рдФрд░ рд╣ाрдЗрдб्рд░ोрдЬрди рдЧैрд╕ рдмрдирддी рд╣ै। рд░ाрд╕ाрдпрдиिрдХ рд╕рдоीрдХрд░рдг рдПрдХ рддрд░ीрдХा рд╣ै рдЬिрд╕рдоें рд╣рдо рдЕрднिрдХ्рд░िрдпाрдУं рдХो рд╕ंрдХ्рд╖ेрдк рдоें рд▓िрдЦрддे рд╣ैं। рдЗрд╕рдоें рдк्рд░рддिрдХ्рд░िрдпा рдХрд░рдиे рд╡ाрд▓े рдкрджाрд░्рдеों рдФрд░ рдмрдирдиे рд╡ाрд▓े рдЙрдд्рдкाрджों рдХा рд╕рд╣ी рдЕрдиुрдкाрдд рдФрд░ рд╕ंрдЦ्рдпाрдПँ рджिрдЦाрдИ рдЬाрддी рд╣ैं। рд╕ंрддुрд▓िрдд рд╕рдоीрдХрд░рдг рдоें рдк्рд░рдд्рдпेрдХ рддрдд्рд╡ рдХे рдкрд░рдоाрдгु рдХी рд╕ंрдЦ्рдпा рдЕрднिрдХ्рд░िрдпा рдФрд░ рдЙрдд्рдкाрдж рджोрдиों рдоें рд╕рдоाрди рд╣ोрддी рд╣ै।

рд░ाрд╕ाрдпрдиिрдХ рдЕрднिрдХ्рд░िрдпाрдПँ рдЕрд▓рдЧ-рдЕрд▓рдЧ рдк्рд░рдХाрд░ рдХी рд╣ोрддी рд╣ैं рдЬैрд╕े, рд╕ंрдпोрдЬрди, рдЕрдкрдШрдЯрди, рд╕्рдеाрдиांрддрд░рдг рдФрд░ рдж्рд╡िрдЧुрдгрди। рдЗрдирдХी рдкрд╣рдЪाрди рдХрд░рдиे рдХे рд▓िрдП рдк्рд░ाрдпोрдЧिрдХ рдЕрдз्рдпрдпрди рдЬрд░ूрд░ी рд╣ै। рдк्рд░рддिрдХ्рд░िрдпा рдХी рджрд░ рддाрдкрдоाрди, рджрдмाрд╡, рд╕ांрдж्рд░рдг рдФрд░ рдЙрдд्рдк्рд░ेрд░рдХ рдкрд░ рдиिрд░्рднрд░ рдХрд░рддी рд╣ै। рдХुрдЫ рдк्рд░рддिрдХ्рд░िрдпाрдПँ рдКрд╖्рдоा рдЙрдд्рдкрди्рди рдХрд░рддी рд╣ैं (рдЙрд╖्рдоाрдЧрддिрдХ рдк्рд░рддिрдХ्рд░िрдпा) рдФрд░ рдХुрдЫ рдаंрдбрдХ рджेрддी рд╣ैं। рд╣рдоें рдпрд╣ рднी рд╕ीрдЦрдиा рдЪाрд╣िрдП рдХि рд░ाрд╕ाрдпрдиिрдХ рдЕрднिрдХ्рд░िрдпाрдПँ рджैрдиिрдХ рдЬीрд╡рди рдоें рдмрд╣ुрдд рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рд╣ैं, рдЬैрд╕े рдЦाрдиा рдкрдХाрдиा, рдЬрд▓े рд╣ुрдП рднोрдЬрди рдХा рдкрдЪрдиा, рдзाрддु рдХा рдЬंрдЧ рд▓рдЧрдиा, рдФрд░ рдмैрдЯрд░ी рдоें рдмिрдЬрд▓ी рдЙрдд्рдкрди्рди рд╣ोрдиा।

рдоैंрдиे рдХ्рдпा рд╕ीрдЦा? (Learned Points)

  • рд░ाрд╕ाрдпрдиिрдХ рдЕрднिрдХ्рд░िрдпाрдПँ рдкрджाрд░्рде рдмрджрд▓рдХрд░ рдирдП рдкрджाрд░्рде рдмрдиाрддी рд╣ैं।
  • рд╕рдоीрдХрд░рдг рдоें рдЕрднिрдХ्рд░िрдпा рдФрд░ рдЙрдд्рдкाрдж рджिрдЦाрдП рдЬाрддे рд╣ैं।
  • рд╕ंрддुрд▓िрдд рд╕рдоीрдХрд░рдг рдоें рдк्рд░рдд्рдпेрдХ рддрдд्рд╡ рдХा рдкрд░рдоाрдгु рд╕рдоाрди рд╣ोрдиा рдЪाрд╣िрдП।
  • рдоुрдЦ्рдп рдк्рд░рдХाрд░: рд╕ंрдпोрдЬрди, рдЕрдкрдШрдЯрди, рд╕्рдеाрдиांрддрд░рдг, рдж्рд╡िрдЧुрдгрди।
  • рдЬрд╕्рддा рдФрд░ рд╕рд▓्рдл्рдпूрд░िрдХ рдПрд╕िрдб рдХी рдк्рд░рддिрдХ्рд░िрдпा рдоें рдЬिंрдХ рд╕рд▓्рдлेрдЯ рдФрд░ рд╣ाрдЗрдб्рд░ोрдЬрди рдмрдирддा рд╣ै।
  • рдк्рд░рддिрдХ्рд░िрдпा рдХी рджрд░ рддाрдкрдоाрди, рджрдмाрд╡, рд╕ांрдж्рд░рдг рдФрд░ рдЙрдд्рдк्рд░ेрд░рдХ рдкрд░ рдиिрд░्рднрд░ рдХрд░рддी рд╣ै।
  • рдХрдИ рдк्рд░рддिрдХ्рд░िрдпाрдПँ рдКрд╖्рдоा рдЙрдд्рдкрди्рди рдХрд░рддी рд╣ैं।
  • рдХुрдЫ рдк्рд░рддिрдХ्рд░िрдпाрдПँ рдаंрдбрдХ рджेрддी рд╣ैं।
  • рд░ाрд╕ाрдпрдиिрдХ рдЕрднिрдХ्рд░िрдпाрдПँ рджैрдиिрдХ рдЬीрд╡рди рдоें рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рд╣ैं।
  • рдЦाрдиा рдкрдХाрдиे рдоें рд░ाрд╕ाрдпрдиिрдХ рдкрд░िрд╡рд░्рддрди рд╣ोрддे рд╣ैं।
  • рдзाрддु рдХा рдЬंрдЧ рд▓рдЧрдиा рд░ाрд╕ाрдпрдиिрдХ рдк्рд░рдХ्рд░िрдпा рд╣ै।
  • рдмैрдЯрд░ी рдоें рд╡िрдж्рдпुрдд рдЙрдд्рдкाрджрди рд░ाрд╕ाрдпрдиिрдХ рдк्рд░рддिрдХ्рд░िрдпा рд╕े рд╣ोрддा рд╣ै।
  • рд╕рд╣ी рдЕрдиुрдкाрдд рдоें рдоिрд╢्рд░рдг рдХрд░рдиा рдЖрд╡рд╢्рдпрдХ рд╣ै।
  • рд░ाрд╕ाрдпрдиिрдХ рдк्рд░рдпोрдЧ рдоें рд╕ुрд░рдХ्рд╖ा рдХा рдз्рдпाрди рд░рдЦрдиा рдЪाрд╣िрдП।
  • рд╕рд╣ी рддрд░ीрдХे рд╕े рдЕрднिрдХ्рд░िрдпाрдУं рдХा рдЕрдз्рдпрдпрди рдХрд░рдиा рдЬрд░ूрд░ी рд╣ै।
  • рдкрд░्рдпाрд╡рд░рдг рдФрд░ рд╕्рд╡ाрд╕्рде्рдп рдкрд░ рдХुрдЫ рдк्рд░рддिрдХ्рд░िрдпाрдУं рдХा рдк्рд░рднाрд╡ рдкрдб़ рд╕рдХрддा рд╣ै।
  • рдХрдИ рджрд╡ाрдЗрдпाँ рд░ाрд╕ाрдпрдиिрдХ рдк्рд░рддिрдХ्рд░िрдпाрдУं рд╕े рдмрдирддी рд╣ैं।
  • рд╕рд╣ी рд╕рдоीрдХрд░рдг рд▓िрдЦрдиा рдкрд░ीрдХ्рд╖ा рдоें рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рд╣ै।
  • рдк्рд░рддिрдХ्рд░िрдпा рдХे рдк्рд░рдХाрд░ рдкрд╣рдЪाрдирдиा рдЖрд╕ाрди рд╣ोрдиा рдЪाрд╣िрдП।
  • рд░ाрд╕ाрдпрдиिрдХ рдЕрднिрдХ्рд░िрдпाрдПँ рдЬीрд╡рди рдХे рд╣рд░ рдХ्рд╖ेрдд्рд░ рдоें рдоौрдЬूрдж рд╣ैं।

рдЕрдз्рдпाрдп 1: рд░ाрд╕ाрдпрдиिрдХ рдЕрднिрдХ्рд░िрдпाрдПँ рдФрд░ рд╕рдоीрдХрд░рдг - рд▓рдШु рдк्рд░рд╢्рдиोрдд्рддрд░ (50 Q&A)

1. рд░ाрд╕ाрдпрдиिрдХ рдЕрднिрдХ्рд░िрдпा рдХ्рдпा рд╣ै?

рд░ाрд╕ाрдпрдиिрдХ рдЕрднिрдХ्рд░िрдпा рд╡рд╣ рдк्рд░рдХ्рд░िрдпा рд╣ै рдЬिрд╕рдоें рдкрджाрд░्рде рдмрджрд▓рдХрд░ рдирдП рдкрджाрд░्рде рдмрдиाрддे рд╣ैं।

2. рд╕ंрддुрд▓िрдд рд╕рдоीрдХрд░рдг рдХ्рдпा рд╣ोрддा рд╣ै?

рд╕ंрддुрд▓िрдд рд╕рдоीрдХрд░рдг рдоें рдк्рд░рдд्рдпेрдХ рддрдд्рд╡ рдХे рдкрд░рдоाрдгु рдХी рд╕ंрдЦ्рдпा рдЕрднिрдХ्рд░िрдпा рдФрд░ рдЙрдд्рдкाрдж рджोрдиों рдоें рд╕рдоाрди рд╣ोрддी рд╣ै।

3. рд╕ंрдпोрдЬрди рдЕрднिрдХ्рд░िрдпा рдХ्рдпा рд╣ोрддी рд╣ै?

рдЬрдм рджो рдпा рдЕрдзिрдХ рдкрджाрд░्рде рдоिрд▓рдХрд░ рдирдпा рдкрджाрд░्рде рдмрдиाрддे рд╣ैं, рдЗрд╕े рд╕ंрдпोрдЬрди рдЕрднिрдХ्рд░िрдпा рдХрд╣рддे рд╣ैं।

4. рдЕрдкрдШрдЯрди рдЕрднिрдХ्рд░िрдпा рдХ्рдпा рд╣ै?

рдЬрдм рдПрдХ рдкрджाрд░्рде рдЯूрдЯрдХрд░ рджो рдпा рдЕрдзिрдХ рдирдП рдкрджाрд░्рде рдмрдиाрддा рд╣ै, рдЗрд╕े рдЕрдкрдШрдЯрди рдЕрднिрдХ्рд░िрдпा рдХрд╣рддे рд╣ैं।

5. рд╕्рдеाрдиांрддрд░рдг рдЕрднिрдХ्рд░िрдпा рдХ्рдпा рд╣ोрддी рд╣ै?

рдЬрдм рдПрдХ рддрдд्рд╡ рджूрд╕рд░े рддрдд्рд╡ рдХे рд╕्рдеाрди рдкрд░ рдЖ рдЬाрддा рд╣ै, рдЗрд╕े рд╕्рдеाрдиांрддрд░рдг рдЕрднिрдХ्рд░िрдпा рдХрд╣рддे рд╣ैं।

6. рдж्рд╡िрдЧुрдгрди рдЕрднिрдХ्рд░िрдпा рдХ्рдпा рд╣ोрддी рд╣ै?

рдЬрдм рджो рдкрджाрд░्рде рдк्рд░рддिрдХ्рд░िрдпा рдХрд░рдХे рджो рдирдП рдкрджाрд░्рде рдмрдиाрддे рд╣ैं, рдЗрд╕े рдж्рд╡िрдЧुрдгрди рдЕрднिрдХ्рд░िрдпा рдХрд╣рддे рд╣ैं।

7. рд░ाрд╕ाрдпрдиिрдХ рд╕рдоीрдХрд░рдг рдоें рдХ्рдпा рджрд░्рд╢ाрдпा рдЬाрддा рд╣ै?

рд░ाрд╕ाрдпрдиिрдХ рд╕рдоीрдХрд░рдг рдоें рдЕрднिрдХ्рд░िрдпा рдХрд░рдиे рд╡ाрд▓े рдкрджाрд░्рде рдФрд░ рдмрдирдиे рд╡ाрд▓े рдЙрдд्рдкाрдж рджिрдЦाрдП рдЬाрддे рд╣ैं।

8. рдЬрд╕्рддा рдФрд░ рд╕рд▓्рдл्рдпूрд░िрдХ рдПрд╕िрдб рдХी рдк्рд░рддिрдХ्рд░िрдпा рдоें рдХ्рдпा рдмрдирддा рд╣ै?

рдЬिंрдХ рд╕рд▓्рдлेрдЯ рдФрд░ рд╣ाрдЗрдб्рд░ोрдЬрди рдЧैрд╕ рдмрдирддी рд╣ै।

9. рдЕрднिрдХ्рд░िрдпा рдХी рджрд░ рдХिрди рдХाрд░рдХों рдкрд░ рдиिрд░्рднрд░ рдХрд░рддी рд╣ै?

рддाрдкрдоाрди, рджрдмाрд╡, рд╕ांрдж्рд░рдг рдФрд░ рдЙрдд्рдк्рд░ेрд░рдХ।

10. рдЙрдд्рдк्рд░ेрд░рдХ рдХ्рдпा рд╣ोрддा рд╣ै?

рдЙрдд्рдк्рд░ेрд░рдХ рд╡рд╣ рдкрджाрд░्рде рд╣ै рдЬो рдк्рд░рддिрдХ्рд░िрдпा рдХी рджрд░ рдмрдв़ाрддा рд╣ै рд▓ेрдХिрди рд╕्рд╡рдпं рдк्рд░рддिрдХ्рд░िрдпा рдоें рд╢ाрдоिрд▓ рдирд╣ीं рд╣ोрддा।

11. рдХ्рдпा рд╕рднी рд░ाрд╕ाрдпрдиिрдХ рдЕрднिрдХ्рд░िрдпाрдПँ рдКрд╖्рдоा рдЙрдд्рдкрди्рди рдХрд░рддी рд╣ैं?

рдирд╣ीं, рдХुрдЫ рдКрд╖्рдоा рдЙрдд्рдкрди्рди рдХрд░рддी рд╣ैं, рдХुрдЫ рдаंрдбрдХ рджेрддी рд╣ैं।

12. рдЙрджाрд╣рд░рдг рджें: рдКрд╖्рдоा рдЙрдд्рдкрди्рди рдХрд░рдиे рд╡ाрд▓ी рдк्рд░рддिрдХ्рд░िрдпा।

рд▓рдХрдб़ी рдЬрд▓рдиा рдПрдХ рдКрд╖्рдоा рдЙрдд्рдкрди्рди рдХрд░рдиे рд╡ाрд▓ी рдк्рд░рддिрдХ्рд░िрдпा рд╣ै।

13. рдЙрджाрд╣рд░рдг рджें: рдаंрдбрдХ рджेрдиे рд╡ाрд▓ी рдк्рд░рддिрдХ्рд░िрдпा।

рд╕ोрдбिрдпрдо рдмाрдпрдХाрд░्рдмोрдиेрдЯ рдФрд░ рд╕िрд░рдХा рдХी рдк्рд░рддिрдХ्рд░िрдпा рдаंрдбрдХ рджेрддी рд╣ै।

14. рд░ाрд╕ाрдпрдиिрдХ рдЕрднिрдХ्рд░िрдпा рдФрд░ рднौрддिрдХ рдкрд░िрд╡рд░्рддрди рдоें рдЕंрддрд░ рдХ्рдпा рд╣ै?

рд░ाрд╕ाрдпрдиिрдХ рдЕрднिрдХ्рд░िрдпा рдоें рдирдпा рдкрджाрд░्рде рдмрдирддा рд╣ै, рднौрддिрдХ рдкрд░िрд╡рд░्рддрди рдоें рдХेрд╡рд▓ рд░ूрдк рдпा рдЕрд╡рд╕्рдеा рдмрджрд▓рддी рд╣ै।

15. рджैрдиिрдХ рдЬीрд╡рди рдоें рд░ाрд╕ाрдпрдиिрдХ рдЕрднिрдХ्рд░िрдпा рдХे рдЙрджाрд╣рд░рдг рджें।

рдЦाрдиा рдкрдХाрдиा, рдЬंрдЧ рд▓рдЧрдиा, рдмैрдЯрд░ी рдоें рдмिрдЬрд▓ी рдмрдирдиा।

16. рдХ्рдпा рд╕рднी рд░ाрд╕ाрдпрдиिрдХ рдЕрднिрдХ्рд░िрдпाрдПँ рддुрд░ंрдд рд╣ोрддी рд╣ैं?

рдирд╣ीं, рдХुрдЫ рддेрдЬ़ рд╣ोрддी рд╣ैं, рдХुрдЫ рдзीрд░े।

17. рд░ाрд╕ाрдпрдиिрдХ рд╕рдоीрдХрд░рдг рдХो рд╕ंрддुрд▓िрдд рдХ्рдпों рдХрд░рдиा рдЬрд░ूрд░ी рд╣ै?

рддाрдХि рдкрд░рдоाрдгु рдХी рд╕ंрдЦ्рдпा рдЕрднिрдХ्рд░िрдпा рдФрд░ рдЙрдд्рдкाрдж рдоें рд╕рдоाрди рд░рд╣े।

18. рд╣ाрдЗрдб्рд░ोрдЬрди рдФрд░ рдСрдХ्рд╕ीрдЬрди рдХी рдк्рд░рддिрдХ्рд░िрдпा рдХ्рдпा рдмрдиाрддी рд╣ै?

рдкाрдиी (H₂O) рдмрдирддा рд╣ै।

19. рдХाрд░्рдмрди рдФрд░ рдСрдХ्рд╕ीрдЬрди рдХी рдк्рд░рддिрдХ्рд░िрдпा рдХ्рдпा рдмрдиाрддी рд╣ै?

рдХाрд░्рдмрди рдбाрдЗрдСрдХ्рд╕ाрдЗрдб рдмрдирддी рд╣ै।

20. рдЕрднिрдХ्рд░िрдпा рдоें рдКрд░्рдЬा рдХा рдХ्рдпा рд░ोрд▓ рд╣ोрддा рд╣ै?

рдКрд░्рдЬा рдХे рдмрджрд▓ाрд╡ рд╕े рдк्рд░рддिрдХ्рд░िрдпा рд╣ोрддी рд╣ै।

21. рд░ाрд╕ाрдпрдиिрдХ рдЕрднिрдХ्рд░िрдпा рдХे рдк्рд░рдХाрд░ рдХिрддрдиे рд╣ैं?

рдоुрдЦ्рдп рд░ूрдк рд╕े рдЪाрд░: рд╕ंрдпोрдЬрди, рдЕрдкрдШрдЯрди, рд╕्рдеाрдиांрддрд░рдг, рдж्рд╡िрдЧुрдгрди।

22. рдХ्рдпा рдзाрддु рдФрд░ рдПрд╕िрдб рдХी рдк्рд░рддिрдХ्рд░िрдпा рдЙрдд्рд╕рд░्рдЬрди рдХрд░рддी рд╣ै?

рд╣ाँ, рдЕрдХ्рд╕рд░ рд╣ाрдЗрдб्рд░ोрдЬрди рдЧैрд╕ рдЙрдд्рд╕рд░्рдЬिрдд рд╣ोрддी рд╣ै।

23. рдЙрджाрд╣рд░рдг рджें: рд╕ंрдпोрдЬрди рдЕрднिрдХ्рд░िрдпा।

рд╣ाрдЗрдб्рд░ोрдЬрди + рдСрдХ्рд╕ीрдЬрди → рдкाрдиी

24. рдЙрджाрд╣рд░рдг рджें: рдЕрдкрдШрдЯрди рдЕрднिрдХ्рд░िрдпा।

рдкोрдЯेрд╢िрдпрдо рдХ्рд▓ोрд░ेрдЯ → рдкोрдЯेрд╢िрдпрдо рдХ्рд▓ोрд░ाрдЗрдб + рдСрдХ्рд╕ीрдЬрди

25. рдХ्рдпा рдЬрд▓рдиे рд╡ाрд▓ी рдк्рд░рддिрдХ्рд░िрдпा рд░ाрд╕ाрдпрдиिрдХ рд╣ै?

рд╣ाँ, рдЬрд▓рдиे рд╕े рдирдпा рдкрджाрд░्рде рдмрдирддा рд╣ै।

26. рд╕ंрддुрд▓рди рдХा рдиिрдпрдо рдХ्рдпा рд╣ै?

рдХुрд▓ рдкрд░рдоाрдгु рдХी рд╕ंрдЦ्рдпा рдЕрднिрдХ्рд░िрдпा рдФрд░ рдЙрдд्рдкाрдж рдоें рдмрд░ाрдмрд░ рд╣ोрдиी рдЪाрд╣िрдП।

27. рдЙрджाрд╣рд░рдг: рдж्рд╡िрдЧुрдгрди рдЕрднिрдХ्рд░िрдпा।

рд╕िрд▓्рд╡рд░ рдиाрдЗрдЯ्рд░ेрдЯ + рд╣ाрдЗрдб्рд░ोрдЬрди рдХ्рд▓ोрд░ाрдЗрдб → рд╕िрд▓्рд╡рд░ рдХ्рд▓ोрд░ाрдЗрдб + рдиाрдЗрдЯ्рд░िрдХ рдПрд╕िрдб

28. рдХ्рдпा рдкाрдиी рдХी рдЙрдд्рдкрдд्рддि рд░ाрд╕ाрдпрдиिрдХ рдЕрднिрдХ्рд░िрдпा рд╣ै?

рд╣ाँ, H₂ + O₂ → H₂O

29. рдХ्рдпा рд╕рднी рдзाрддुрдУं рдХी рдПрд╕िрдб рдХे рд╕ाрде рдк्рд░рддिрдХ्рд░िрдпा рд╣ोрддी рд╣ै?

рдирд╣ीं, рдЬैрд╕े рд╕ोрдиा рдФрд░ рддांрдмा рдЕрдХ्рд╕рд░ рдк्рд░рддिрдХ्рд░िрдпा рдирд╣ीं рдХрд░рддे।

30. рдмैрдЯрд░ी рдоें рдКрд░्рдЬा рдХा рд╕्рд░ोрдд рдХ्рдпा рд╣ै?

рд░ाрд╕ाрдпрдиिрдХ рдЕрднिрдХ्рд░िрдпाрдПँ

31. рдЙрджाрд╣рд░рдг: рдаंрдбрдХ рджेрдиे рд╡ाрд▓ी рдк्рд░рддिрдХ्рд░िрдпा।

рдЕрдоोрдиिрдпрдо рдиाрдЗрдЯ्рд░ेрдЯ + рдкाрдиी

32. рдХ्рдпा рдЙрдд्рдк्рд░ेрд░рдХ рдк्рд░рддिрдХ्рд░िрдпा рдХा рд╣िрд╕्рд╕ा рдмрдирддा рд╣ै?

рдирд╣ीं, рдХेрд╡рд▓ рджрд░ рдмрдв़ाрддा рд╣ै।

33. рдХौрди-рд╕ी рдк्рд░рддिрдХ्рд░िрдпा рддेрдЬ़ рд╣ोрддी рд╣ै?

рд╕ुрдирд╣рд░ा рдЬрд╕्рддा рдФрд░ рд╕рд▓्рдл्рдпूрд░िрдХ рдПрд╕िрдб рдХी рдк्рд░рддिрдХ्рд░िрдпा рддेрдЬ़ рд╣ोрддी рд╣ै।

34. рдХ्рдпा рд░ाрд╕ाрдпрдиिрдХ рдЕрднिрдХ्рд░िрдпा рдоें рд░ंрдЧ рдмрджрд▓ рд╕рдХрддा рд╣ै?

рд╣ाँ, рдк्рд░рддिрдХ्рд░िрдпा рдХे рджौрд░ाрди рд░ंрдЧ рдмрджрд▓рдиा рдЖрдо рд╣ै।

35. рдЙрджाрд╣рд░рдг: рд░ंрдЧ рдмрджрд▓рдиे рд╡ाрд▓ी рдк्рд░рддिрдХ्рд░िрдпा।

рдХैрд▓्рд╢िрдпрдо рдХाрд░्рдмोрдиेрдЯ + рдПрд╕िрдб → рдХैрд▓्рд╢िрдпрдо рд╕рд▓्рдлेрдЯ + CO₂ + рдкाрдиी

36. рдк्рд░рддिрдХ्рд░िрдпा рдоें рдЧैрд╕ рдЙрдд्рд╕рд░्рдЬрди рдХा рдорддрд▓рдм?

рдирдП рдкрджाрд░्рде рдХे рдмрдирдиे рдХे рджौрд░ाрди рдЧैрд╕ рдмрдирдиा।

37. рдХ्рдпा рд╕рднी рдЧैрд╕ рдЙрдд्рд╕рд░्рдЬрди рд╡ाрд▓ी рдк्рд░рддिрдХ्рд░िрдпाрдПँ рдЦрддрд░ा рд╣ैं?

рдирд╣ीं, рдХрдИ рд╕ुрд░рдХ्рд╖िрдд рд╣ोрддी рд╣ैं।

38. рдХ्рдпा рд░ाрд╕ाрдпрдиिрдХ рдЕрднिрдХ्рд░िрдпा рдХो рдЙрд▓्рдЯा рдХिрдпा рдЬा рд╕рдХрддा рд╣ै?

рдХुрдЫ рдк्рд░рддिрдХ्рд░िрдпा рдЙрд▓्рдЯा рд╣ो рд╕рдХрддी рд╣ैं (рдк्рд░рддिрд▓ोрдо рдк्рд░рддिрдХ्рд░िрдпाрдПँ)।

39. рдЙрджाрд╣рд░рдг: рдк्рд░рддिрд▓ोрдо рдк्рд░рддिрдХ्рд░िрдпा।

рд╣ाрдЗрдб्рд░ोрдЬрди рдФрд░ рдСрдХ्рд╕ीрдЬрди рд╕े рдкाрдиी рдмрдирддा рд╣ै; рдЗрд▓ेрдХ्рдЯ्рд░ोрд▓िрд╕िрд╕ рд╕े рдкाрдиी H₂ + O₂ рдоें рдмрджрд▓рддा рд╣ै।

40. рдХ्рдпा рд░ाрд╕ाрдпрдиिрдХ рдк्рд░рддिрдХ्рд░िрдпा рдоें рдз्рд╡рдиि рдЙрдд्рдкрди्рди рд╣ो рд╕рдХрддी рд╣ै?

рд╣ाँ, рдЬैрд╕े рдмाрд░ूрдж рдЬрд▓рдиे рдкрд░।

41. рдЙрджाрд╣рд░рдг: рдз्рд╡рдиि рдЙрдд्рдкрди्рди рдХрд░рдиे рд╡ाрд▓ी рдк्рд░рддिрдХ्рд░िрдпा।

рдмाрд░ूрдж рдХी рдЬ्рд╡ाрд▓ा

42. рдХ्рдпा рддाрдкрдоाрди рдмрдв़рдиे рдкрд░ рдк्рд░рддिрдХ्рд░िрдпा рддेрдЬ рд╣ोрддी рд╣ै?

рдЕрдзिрдХрддрд░ рдк्рд░рддिрдХ्рд░िрдпाрдПँ рддेрдЬ рд╣ोрддी рд╣ैं।

43. рдХ्рдпा рд╕ांрдж्рд░рдг рд╕े рдк्рд░рддिрдХ्рд░िрдпा рдк्рд░рднाрд╡िрдд рд╣ोрддी рд╣ै?

рд╣ाँ, рдЕрдзिрдХ рд╕ांрдж्рд░рдг → рддेрдЬ़ рдк्рд░рддिрдХ्рд░िрдпा

44. рд░ाрд╕ाрдпрдиिрдХ рд╕рдоीрдХрд░рдг рд▓िрдЦрддे рд╕рдордп рдХ्рдпा рдз्рдпाрди рд░рдЦрдиा рдЪाрд╣िрдП?

рд╕ंрддुрд▓рди рдФрд░ рд╕рд╣ी рдк्рд░рддीрдХ।

45. рдХ्рдпा рд░ाрд╕ाрдпрдиिрдХ рдЕрднिрдХ्рд░िрдпा рдоें рдж्рд░рд╡्рдп рдХी рдоाрдд्рд░ा рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рд╣ै?

рд╣ाँ, рдЕрдиुрдкाрдд рд╕рд╣ी рд╣ोрдиा рдЪाрд╣िрдП।

46. рдХ्рдпा рд╕рднी рдзाрддुрдПँ рдПрд╕िрдб рдХे рд╕ाрде рдк्рд░рддिрдХ्рд░िрдпा рдХрд░рддी рд╣ैं?

рдирд╣ीं, рдХेрд╡рд▓ рдк्рд░рддिрдХ्рд░िрдпाрд╢ीрд▓ рдзाрддुрдПँ।

47. рдХ्рдпा рд╕рднी рдЧैрд╕ें рдк्рд░рддिрдХ्рд░िрдпा рдоें рд╣िрд╕्рд╕ा рд▓ेрддी рд╣ैं?

рдирд╣ीं, рдХुрдЫ рдиिрд╖्рдХ्рд░िрдп рд╣ोрддी рд╣ैं।

48. рдХ्рдпा рдкाрдиी рдХी рдк्рд░рддिрдХ्рд░िрдпा рд░ाрд╕ाрдпрдиिрдХ рд╣ै?

рдкाрдиी рдХी рд╕ंрд░рдЪрдиा рдмрджрд▓рддी рд╣ै рддो рд╣ाँ।

49. рдХ्рдпा рдк्рд░рдХाрд╢ рд╕े рд░ाрд╕ाрдпрдиिрдХ рдк्рд░рддिрдХ्рд░िрдпा рд╣ोрддी рд╣ै?

рд╣ाँ, рдЬैрд╕े рдк्рд░рдХाрд╢ рд╕ंрд╢्рд▓ेрд╖рдг।

50. рдХ्рдпा рдЬ्рд╡ाрд▓ा рдЙрдд्рдкрди्рди рд╣ोрдиे рд╡ाрд▓ी рдк्рд░рддिрдХ्рд░िрдпा рд╣рдоेрд╢ा рд╕ुрд░рдХ्рд╖िрдд рд╣ै?

рдирд╣ीं, рдЦрддрд░рдиाрдХ рднी рд╣ो рд╕рдХрддी рд╣ै।

рдЕрдз्рдпाрдп 1: рд░ाрд╕ाрдпрдиिрдХ рдЕрднिрдХ्рд░िрдпाрдПँ рдФрд░ рд╕рдоीрдХрд░рдг - рджीрд░्рдШ рдк्рд░рд╢्рдиोрдд्рддрд░ (50 Q&A)

1. рд░ाрд╕ाрдпрдиिрдХ рдЕрднिрдХ्рд░िрдпा рдФрд░ рднौрддिрдХ рдкрд░िрд╡рд░्рддрди рдоें рдЕंрддрд░ рд╕्рдкрд╖्рдЯ рдХीрдЬिрдП।

рд░ाрд╕ाрдпрдиिрдХ рдЕрднिрдХ्рд░िрдпा рдоें рдирдпा рдкрджाрд░्рде рдмрдирддा рд╣ै рдФрд░ рдКрд░्рдЬा рдкрд░िрд╡рд░्рддрди рд╣ोрддा рд╣ै। рдЙрджाрд╣рд░рдг: рд▓ोрд╣े рдХा рдЬंрдЧ рд▓рдЧрдиा।
рднौрддिрдХ рдкрд░िрд╡рд░्рддрди рдоें рдХेрд╡рд▓ рд░ूрдк рдпा рдЕрд╡рд╕्рдеा рдмрджрд▓рддी рд╣ै, рдкрджाрд░्рде рдЕрдкрд░िрд╡рд░्рддिрдд рд░рд╣рддा рд╣ै। рдЙрджाрд╣рд░рдг: рдкाрдиी рдХा рдмрд░्рдл рдмрдирдиा।

2. рд╕ंрдпोрдЬрди рдФрд░ рдЕрдкрдШрдЯрди рдЕрднिрдХ्рд░िрдпा рдоें рдЕंрддрд░ рд▓िрдЦिрдП।

рд╕ंрдпोрдЬрди рдЕрднिрдХ्рд░िрдпा: рджो рдпा рдЕрдзिрдХ рдкрджाрд░्рде рдоिрд▓рдХрд░ рдПрдХ рдирдпा рдкрджाрд░्рде рдмрдиाрддे рд╣ैं। рдЙрджाрд╣рд░рдг: H₂ + O₂ → H₂O
рдЕрдкрдШрдЯрди рдЕрднिрдХ्рд░िрдпा: рдПрдХ рдкрджाрд░्рде рдЯूрдЯрдХрд░ рджो рдпा рдЕрдзिрдХ рдкрджाрд░्рде рдмрдиाрддा рд╣ै। рдЙрджाрд╣рд░рдг: рдкोрдЯेрд╢िрдпрдо рдХ्рд▓ोрд░ेрдЯ → KCl + O₂

3. рд╕्рдеाрдиांрддрд░рдг рдФрд░ рдж्рд╡िрдЧुрдгрди рдЕрднिрдХ्рд░िрдпा рдоें рдЕंрддрд░ рдмрддाрдЗрдП।

рд╕्рдеाрдиांрддрд░рдг рдЕрднिрдХ्рд░िрдпा: рдПрдХ рддрдд्рд╡ рджूрд╕рд░े рдХे рд╕्рдеाрди рдкрд░ рдЖрддा рд╣ै। рдЙрджाрд╣рд░рдг: Zn + CuSO₄ → ZnSO₄ + Cu
рдж्рд╡िрдЧुрдгрди рдЕрднिрдХ्рд░िрдпा: рджो рдкрджाрд░्рде рдк्рд░рддिрдХ्рд░िрдпा рдХрд░рдХे рджो рдирдП рдкрджाрд░्рде рдмрдиाрддे рд╣ैं। рдЙрджाрд╣рд░рдг: AgNO₃ + HCl → AgCl + HNO₃

4. рд╕ंрддुрд▓िрдд рд░ाрд╕ाрдпрдиिрдХ рд╕рдоीрдХрд░рдг рдХ्рдпों рдЬрд░ूрд░ी рд╣ै?

рддाрдХि рдкрд░рдоाрдгु рдХी рд╕ंрдЦ्рдпा рдЕрднिрдХ्рд░िрдпा рдФрд░ рдЙрдд्рдкाрдж рдоें рдмрд░ाрдмрд░ рд╣ो। рдпрд╣ рд░ाрд╕ाрдпрдиिрдХ рдиिрдпрдо рдХा рдкाрд▓рди рдХрд░рддा рд╣ै।

5. рдЬрд╕्рддा рдФрд░ рд╕рд▓्рдл्рдпूрд░िрдХ рдПрд╕िрдб рдХी рдк्рд░рддिрдХ्рд░िрдпा рд▓िрдЦें рдФрд░ рд╕ंрддुрд▓िрдд рдХрд░ें।

рдЕрд╕ंрддुрд▓िрдд: Zn + H₂SO₄ → ZnSO₄ + H₂
рд╕ंрддुрд▓िрдд: Zn + H₂SO₄ → ZnSO₄ + H₂ (рдпрд╣ рд╕рдоीрдХрд░рдг рдкрд╣рд▓े рд╕े рд╕ंрддुрд▓िрдд рд╣ै)

6. рдЙрджाрд╣рд░рдг рджेрдХрд░ рдмрддाрдЗрдП рдХि рдХुрдЫ рдк्рд░рддिрдХ्рд░िрдпाрдПँ рдКрд╖्рдоा рдЙрдд्рд╕рд░्рдЬिрдд рдХрд░рддी рд╣ैं।

рд▓рдХрдб़ी рдЬрд▓рдиा, рдХैंрдбрд▓ рдЬрд▓рдиा – рдЗрдирдоें рдКрд░्рдЬा рдКрд╖्рдоा рдХे рд░ूрдк рдоें рдиिрдХрд▓рддी рд╣ै।

7. рдаंрдбрдХ рджेрдиे рд╡ाрд▓ी рд░ाрд╕ाрдпрдиिрдХ рдк्рд░рддिрдХ्рд░िрдпा рдХा рдЙрджाрд╣рд░рдг рджीрдЬिрдП।

рдЕрдоोрдиिрдпрдо рдиाрдЗрдЯ्рд░ेрдЯ + рдкाрдиी → рдаंрдбा рдоिрд╢्рд░рдг рдмрдирддा рд╣ै।

8. рдЙрдд्рдк्рд░ेрд░рдХ рдХ्рдпा рд╣ै? рдЙрджाрд╣рд░рдг рджीрдЬिрдП।

рдЙрдд्рдк्рд░ेрд░рдХ рд╡рд╣ рдкрджाрд░्рде рд╣ै рдЬो рдк्рд░рддिрдХ्рд░िрдпा рдХी рдЧрддि рдмрдв़ाрддा рд╣ै рд▓ेрдХिрди рд╕्рд╡рдпं рдЕрднिрдХ्рд░िрдпा рдоें рд╢ाрдоिрд▓ рдирд╣ीं рд╣ोрддा। рдЙрджाрд╣рд░рдг: рдк्рд▓ैрдЯिрдирдо рд╣ाрдЗрдб्рд░ोрдЬрди рдФрд░ рдСрдХ्рд╕ीрдЬрди рдХी рдк्рд░рддिрдХ्рд░िрдпा рдоें।

9. рджैрдиिрдХ рдЬीрд╡рди рдоें рд░ाрд╕ाрдпрдиिрдХ рдЕрднिрдХ्рд░िрдпाрдУं рдХे 5 рдЙрджाрд╣рд░рдг рджीрдЬिрдП।

рдЦाрдиा рдкрдХाрдиा, рдЬंрдЧ рд▓рдЧрдиा, рджрд╡ा рддैрдпाрд░ рдХрд░рдиा, рдмैрдЯрд░ी рдоें рдКрд░्рдЬा рдмрдирдиा, рд╕ाрдмुрди рдмрдиाрдиा।

10. рд░ाрд╕ाрдпрдиिрдХ рд╕рдоीрдХрд░рдг рд▓िрдЦрдиे рдХा рдиिрдпрдо рдмрддाрдЗрдП।

1. рдЕрднिрдХ्рд░िрдпाрд╢ीрд▓ рдкрджाрд░्рде рдкрд╣рд▓े рд▓िрдЦें।
2. рдЙрдд्рдкाрдж рдмाрдж рдоें рд▓िрдЦें।
3. рд╕ंрддुрд▓рди рдХрд░ें।
4. рдЙрдЪिрдд рд░ाрд╕ाрдпрдиिрдХ рд╕ंрдХेрдд рдФрд░ рд╕ूрдд्рд░ рдХा рдк्рд░рдпोрдЧ рдХрд░ें।

11. рд╣ाрдЗрдб्рд░ोрдЬрди рдФрд░ рдСрдХ्рд╕ीрдЬрди рд╕े рдкाрдиी рдмрдирдиे рдХी рдк्рд░рддिрдХ्рд░िрдпा рд▓िрдЦिрдП।

2H₂ + O₂ → 2H₂O

12. рдХाрд░्рдмрди рдФрд░ рдСрдХ्рд╕ीрдЬрди рдХी рдк्рд░рддिрдХ्рд░िрдпा рд▓िрдЦिрдП।

C + O₂ → CO₂

13. рд╕ोрдиा рдФрд░ рддांрдмा рдХी рдПрд╕िрдб рдХे рд╕ाрде рдк्рд░рддिрдХ्рд░िрдпा рдХ्рдпों рдирд╣ीं рд╣ोрддी?

рдпे рдиिрд╖्рдХ्рд░िрдп рдзाрддुрдПँ рд╣ैं рдФрд░ рд░ाрд╕ाрдпрдиिрдХ рдЕрднिрдХ्рд░िрдпा рдирд╣ीं рдХрд░рддीं।

14. рдк्рд░рддिрдХ्рд░िрдпा рдХी рджрд░ рдкрд░ рдХौрди-рдХौрди рд╕े рдХाрд░рдХ рдк्рд░рднाрд╡ рдбाрд▓рддे рд╣ैं?

рддाрдкрдоाрди, рджрдмाрд╡, рд╕ांрдж्рд░рдг, рдЙрдд्рдк्рд░ेрд░рдХ, рд╕рддрд╣ рдХ्рд╖ेрдд्рд░।

15. рдмैрдЯрд░ी рдоें рд░ाрд╕ाрдпрдиिрдХ рдКрд░्рдЬा рдХैрд╕े рд╡िрдж्рдпुрдд рдКрд░्рдЬा рдоें рдмрджрд▓рддी рд╣ै?

рдмैрдЯрд░ी рдоें рдзाрддु рдФрд░ рдПрд╕िрдб рдХी рдЕрднिрдХ्рд░िрдпा рд╕े рдЖрдпрди рдЙрдд्рдкрди्рди рд╣ोрддे рд╣ैं, рдпे рдзाрд░ा рдЙрдд्рдкрди्рди рдХрд░рддे рд╣ैं।

16. рдЬрд▓рдиे рд╡ाрд▓ी рдк्рд░рддिрдХ्рд░िрдпा рд░ाрд╕ाрдпрдиिрдХ рдХ्рдпों рд╣ोрддी рд╣ै?

рдХ्рдпोंрдХि рдЗрд╕рдоें рдирдпा рдкрджाрд░्рде рдмрдирддा рд╣ै рдФрд░ рдКрд░्рдЬा рдиिрдХрд▓рддी рд╣ै। рдЙрджाрд╣рд░рдг: рд▓рдХрдб़ी рдЬрд▓рдиा।

17. рд░ंрдЧ рдмрджрд▓рдиे рд╡ाрд▓ी рдк्рд░рддिрдХ्рд░िрдпा рдХा рдЙрджाрд╣рд░рдг рджीрдЬिрдП।

рдХैрд▓्рд╢िрдпрдо рдХाрд░्рдмोрдиेрдЯ + рдПрд╕िрдб → рдХैрд▓्рд╢िрдпрдо рд╕рд▓्рдлेрдЯ + CO₂ + рдкाрдиी (рд╕рдлेрдж рд╕े рд╣рд▓्рдХा рд░ंрдЧ рдмрджрд▓рддा рд╣ै)।

18. рдЧैрд╕ рдЙрдд्рд╕рд░्рдЬрди рд╡ाрд▓ी рдк्рд░рддिрдХ्рд░िрдпा рдХा рдЙрджाрд╣рд░рдг рджीрдЬिрдП।

рдЬिंрдХ + рд╕рд▓्рдл्рдпूрд░िрдХ рдПрд╕िрдб → рдЬिंрдХ рд╕рд▓्рдлेрдЯ + рд╣ाрдЗрдб्рд░ोрдЬрди рдЧैрд╕

19. рдХ्рдпा рд╕рднी рд░ाрд╕ाрдпрдиिрдХ рдк्рд░рддिрдХ्рд░िрдпाрдПँ рддुрд░ंрдд рд╣ोрддी рд╣ैं?

рдирд╣ीं, рдХुрдЫ рддेрдЬ़ рдФрд░ рдХुрдЫ рдзीрд░े рд╣ोрддी рд╣ैं।

20. рдк्рд░рдХाрд╢ рд╕ंрд╢्рд▓ेрд╖рдг рд░ाрд╕ाрдпрдиिрдХ рдк्рд░рддिрдХ्рд░िрдпा рдХ्рдпों рд╣ै?

рдХ्рдпोंрдХि рдЗрд╕рдоें CO₂ рдФрд░ H₂O рд╕े рдЧ्рд▓ूрдХोрдЬ़ рдФрд░ рдСрдХ्рд╕ीрдЬрди рдмрдирддे рд╣ैं।

21. рдк्рд░рддिрд▓ोрдо рд░ाрд╕ाрдпрдиिрдХ рдк्рд░рддिрдХ्рд░िрдпा рдХा рдЙрджाрд╣рд░рдг рджीрдЬिрдП।

рдкाрдиी рдХा рдЗрд▓ेрдХ्рдЯ्рд░ोрд▓िрд╕िрд╕: 2H₂O → 2H₂ + O₂

22. рдХ्рдпा рдзाрддु рдФрд░ рдПрд╕िрдб рдХी рдк्рд░рддिрдХ्рд░िрдпा рд╣рдоेрд╢ा рд╕ुрд░рдХ्рд╖िрдд рд╣ोрддी рд╣ै?

рдирд╣ीं, рд╣ाрдЗрдб्рд░ोрдЬрди рдЧैрд╕ рдЬ्рд╡рд▓рдирд╢ीрд▓ рд╣ोрддी рд╣ै।

23. рдХ्рдпा рд╕рднी рдЧैрд╕ें рдк्рд░рддिрдХ्рд░िрдпा рдоें рднाрдЧ рд▓ेрддी рд╣ैं?

рдирд╣ीं, рдХुрдЫ рдиिрд╖्рдХ्рд░िрдп рд╣ोрддी рд╣ैं।

24. рдХ्рдпा рддाрдкрдоाрди рдмрдв़рдиे рдкрд░ рдк्рд░рддिрдХ्рд░िрдпा рддेрдЬ рд╣ोрддी рд╣ै?

рдЕрдзिрдХрддрд░ рдк्рд░рддिрдХ्рд░िрдпाрдПँ рддेрдЬ рд╣ोрддी рд╣ैं।

25. рдХ्рдпा рд╕ांрдж्рд░рдг рдмрдв़рдиे рд╕े рдк्рд░рддिрдХ्рд░िрдпा рддेрдЬ рд╣ोрддी рд╣ै?

рд╣ाँ, рдЕрдзिрдХ рд╕ांрдж्рд░рдг → рдЕрдзिрдХ рдк्рд░рднाрд╡ी рдЯрдХ्рдХрд░ → рддेрдЬ़ рдк्рд░рддिрдХ्рд░िрдпा।

26. рд░ाрд╕ाрдпрдиिрдХ рдЕрднिрдХ्рд░िрдпा рдХे рджौрд░ाрди рдКрд░्рдЬा рдкрд░िрд╡рд░्рддрди рдХा рдорд╣рдд्рд╡ рдХ्рдпा рд╣ै?

рдКрд░्рдЬा рдкрд░िрд╡рд░्рддрди рд╕े рдк्рд░рддिрдХ्рд░िрдпा рд╣ोрддी рд╣ै рдФрд░ рдЙрдд्рдкाрдж рдмрдирддे рд╣ैं।

27. рдХ्рдпा рд╕рднी рдзाрддुрдПँ рдПрд╕िрдб рдХे рд╕ाрде рдк्рд░рддिрдХ्рд░िрдпा рдХрд░рддी рд╣ैं?

рдирд╣ीं, рдХेрд╡рд▓ рдк्рд░рддिрдХ्рд░िрдпाрд╢ीрд▓ рдзाрддुрдПँ।

28. рдЙрджाрд╣рд░рдг рджीрдЬिрдП: рдзाрддु рдФрд░ рдПрд╕िрдб рдХी рдк्рд░рддिрдХ्рд░िрдпा।

рдЬрд╕्рддा + HCl → ZnCl₂ + H₂

29. рдХ्рдпा рд╕рднी рдЕрднिрдХ्рд░िрдпाрдПँ рд░ंрдЧ рдмрджрд▓рддी рд╣ैं?

рдирд╣ीं, рдХुрдЫ рд░ंрдЧ рдмрджрд▓рддी рд╣ैं, рдХुрдЫ рдирд╣ीं।

30. рдЬ्рд╡ाрд▓ा рдЙрдд्рдкрди्рди рд╣ोрдиे рд╡ाрд▓ी рдк्рд░рддिрдХ्рд░िрдпा рдХा рдЙрджाрд╣рд░рдг рджीрдЬिрдП।

рдмाрд░ूрдж рдХा рдЬрд▓рдиा।

31. рдХ्рдпा рдЙрдд्рдк्рд░ेрд░рдХ рдк्рд░рддिрдХ्рд░िрдпा рдоें рд╢ाрдоिрд▓ рд╣ोрддा рд╣ै?

рдирд╣ीं, рдХेрд╡рд▓ рдЧрддि рдмрдв़ाрддा рд╣ै।

32. рд░ाрд╕ाрдпрдиिрдХ рд╕рдоीрдХрд░рдг рд▓िрдЦрддे рд╕рдордп рдХ्рдпा рдз्рдпाрди рд░рдЦें?

рд╕ंрддुрд▓рди, рдк्рд░рддीрдХ, рд╕ूрдд्рд░।

33. рдХ्рдпा рдк्рд░рддिрдХ्рд░िрдпा рдХी рджрд░ рдмрдв़ाрдиे рдХे рд▓िрдП рдЙрдд्рдк्рд░ेрд░рдХ рдХा рдк्рд░рдпोрдЧ рд╣ोрддा рд╣ै?

рд╣ाँ।

34. рдаंрдбрдХ рджेрдиे рд╡ाрд▓ी рдк्рд░рддिрдХ्рд░िрдпा рдХा рдЙрджाрд╣рд░рдг рджीрдЬिрдП।

рдЕрдоोрдиिрдпрдо рдХ्рд▓ोрд░ाрдЗрдб + рдкाрдиी।

35. рджैрдиिрдХ рдЬीрд╡рди рдоें рдк्рд░рдпोрдЧ рд╣ोрдиे рд╡ाрд▓े рдЪाрд░ рд╕ाрдоाрди्рдп рд░ाрд╕ाрдпрдиिрдХ рдЕрднिрдХ्рд░िрдпाрдПँ рд▓िрдЦिрдП।

рдЦाрдиा рдкрдХाрдиा, рдЬंрдЧ рд▓рдЧрдиा, рд╕ाрдмुрди рдмрдиाрдиा, рдмैрдЯрд░ी рдХाрд░्рдп рдХрд░рдиा।

36. рдк्рд░рддिрдХ्рд░िрдпा рдХी рджрд░ рдк्рд░рднाрд╡िрдд рдХрд░рдиे рд╡ाрд▓े рдкांрдЪ рдоुрдЦ्рдп рдХाрд░рдХ рд▓िрдЦिрдП।

рддाрдкрдоाрди, рд╕ांрдж्рд░рдг, рджрдмाрд╡, рд╕рддрд╣ рдХ्рд╖ेрдд्рд░, рдЙрдд्рдк्рд░ेрд░рдХ।

37. рдХ्рдпा рд╕рднी рдЧैрд╕ рдЙрдд्рд╕рд░्рдЬрди рд╡ाрд▓ी рдк्рд░рддिрдХ्рд░िрдпाрдПँ рдЦрддрд░рдиाрдХ рд╣ोрддी рд╣ैं?

рдирд╣ीं, рдмрд╣ुрдд рд╕ुрд░рдХ्рд╖िрдд рд╣ोрддी рд╣ैं।

38. рдХ्рдпा рд╕рднी рд░ाрд╕ाрдпрдиिрдХ рдк्рд░рддिрдХ्рд░िрдпाрдПँ рд╡िрдж्рдпुрдд рдКрд░्рдЬा рдЙрдд्рдкрди्рди рдХрд░рддी рд╣ैं?

рдирд╣ीं, рдХेрд╡рд▓ рдмैрдЯрд░ी рдЬैрд╕ी рдЕрднिрдХ्рд░िрдпाрдПँ।

39. рд╕ंрдпोрдЬрди рдЕрднिрдХ्рд░िрдпा рдХा рджैрдиिрдХ рдЬीрд╡рди рдЙрджाрд╣рд░рдг рджीрдЬिрдП।

рд╣ाрдЗрдб्рд░ोрдЬрди + рдСрдХ्рд╕ीрдЬрди → рдкाрдиी

40. рдЕрдкрдШрдЯрди рдЕрднिрдХ्рд░िрдпा рдХा рджैрдиिрдХ рдЬीрд╡рди рдЙрджाрд╣рд░рдг рджीрдЬिрдП।

рдкोрдЯेрд╢िрдпрдо рдХ्рд▓ोрд░ेрдЯ → KCl + O₂

41. рдХ्рдпा рдЬंрдЧ рд▓рдЧрдиा рд░ाрд╕ाрдпрдиिрдХ рдЕрднिрдХ्рд░िрдпा рд╣ै?

рд╣ाँ, рд▓ोрд╣े + рдСрдХ्рд╕ीрдЬрди + рдкाрдиी → рдЬंрдЧ (Fe₂O₃·xH₂O)

42. рд░ंрдЧ рдмрджрд▓рдиे рд╡ाрд▓ी рдк्рд░рддिрдХ्рд░िрдпा рдХ्рдпों рд╣ोрддी рд╣ै?

рдирдП рдкрджाрд░्рде рдмрдирдиे рдХे рдХाрд░рдг рд░ाрд╕ाрдпрдиिрдХ рд╕ंрд░рдЪрдиा рдмрджрд▓рддी рд╣ै।

43. рд░ाрд╕ाрдпрдиिрдХ рдЕрднिрдХ्рд░िрдпा рдоें рдХ्рдпा-рдХ्рдпा рдкрд░िрд╡рд░्рддрди рд╣ो рд╕рдХрддे рд╣ैं?

рдКрд░्рдЬा, рд░ंрдЧ, рдЧैрд╕, рддाрдкрдоाрди, рдаोрд╕ рдкрджाрд░्рде рдмрдирдиा।

44. рдХ्рдпा рдк्рд░рдХाрд╢ рд╕े рд░ाрд╕ाрдпрдиिрдХ рдк्рд░рддिрдХ्рд░िрдпा рд╣ो рд╕рдХрддी рд╣ै?

рд╣ाँ, рдЬैрд╕े рдк्рд░рдХाрд╢ рд╕ंрд╢्рд▓ेрд╖рдг।

45. рдХ्рдпा рддाрдкрдоाрди рдШрдЯाрдиे рд╕े рдк्рд░рддिрдХ्рд░िрдпा рдзीрдоी рд╣ोрддी рд╣ै?

рд╣ाँ, рдХрдо рддाрдкрдоाрди → рдХрдо рдЯрдХрд░ाрд╡ → рдзीрдоी рдк्рд░рддिрдХ्рд░िрдпा।

46. рдХ्рдпा рд╕рднी рдзाрддुрдПँ рдЬ्рд╡рд▓рдирд╢ीрд▓ рд╣ोрддी рд╣ैं?

рдирд╣ीं, рд╕ोрдиा рдФрд░ рдЪाँрджी рдЬ्рд╡рд▓рдирд╢ीрд▓ рдирд╣ीं рд╣ैं।

47. рдХ्рдпा рд░ाрд╕ाрдпрдиिрдХ рдк्рд░рддिрдХ्рд░िрдпा рд╣рдоेрд╢ा рджिрдЦाрдИ рджेрддी рд╣ै?

рдирд╣ीं, рдХुрдЫ рдЕрджृрд╢्рдп рд╣ोрддी рд╣ैं рдЬैрд╕े рдЧैрд╕ рдЙрдд्рдкрди्рди рд╣ोрдиा।

48. рдХ्рдпा рдк्рд░рддिрдХ्рд░िрдпा рдХे рд▓िрдП рдкाрдиी рдЬрд░ूрд░ी рд╣ै?

рдирд╣ीं, рдХेрд╡рд▓ рдХुрдЫ рдк्рд░рддिрдХ्рд░िрдпाрдУं рдоें рдкाрдиी рдЖрд╡рд╢्рдпрдХ।

49. рдХ्рдпा рд╕рднी рдЕрднिрдХ्рд░िрдпाрдПँ рд╣ाрдиिрдХाрд░рдХ рд╣ोрддी рд╣ैं?

рдирд╣ीं, рдХрдИ рд╕ुрд░рдХ्рд╖िрдд рд╣ोрддी рд╣ैं।

50. рдХ्рдпा рд╕рднी рдЧैрд╕ें рдЬрд▓рдирд╢ीрд▓ рд╣ोрддी рд╣ैं?

рдирд╣ीं, рд╣ाрдЗрдб्рд░ोрдЬрди рдЬрд▓рдирд╢ीрд▓, рдСрдХ्рд╕ीрдЬрди рдирд╣ीं।

рдЕрдз्рдпाрдп 1: рд░ाрд╕ाрдпрдиिрдХ рдЕрднिрдХ्рд░िрдпाрдПँ рдФрд░ рд╕рдоीрдХрд░рдг - рд╡рд╕्рддुрдиिрд╖्рда рдк्рд░рд╢्рди (100 Q&A)

1. рд░ाрд╕ाрдпрдиिрдХ рдЕрднिрдХ्рд░िрдпा рдоें рдХ्рдпा рдмрджрд▓рддा рд╣ै?
  1. рд╕िрд░्рдл рд░ंрдЧ
  2. рдкрджाрд░्рде рдФрд░ рдКрд░्рдЬा
  3. рдХेрд╡рд▓ рдЖрдХाрд░
  4. рдХुрдЫ рдирд╣ीं

рдЙрдд्рддрд░: b

2. рд╕ंрдпोрдЬрди рдЕрднिрдХ्рд░िрдпा рдХा рдЙрджाрд╣рд░рдг рдХौрди-рд╕ा рд╣ै?
  1. Zn + HCl → ZnCl₂ + H₂
  2. H₂ + O₂ → H₂O
  3. 2KClO₃ → 2KCl + 3O₂
  4. CuSO₄ + Zn → ZnSO₄ + Cu

рдЙрдд्рддрд░: b

3. рдЕрдкрдШрдЯрди рдЕрднिрдХ्рд░िрдпा рдХ्рдпा рд╣ै?
  1. рджो рдкрджाрд░्рде рдоिрд▓рдХрд░ рдПрдХ рдмрдиाрддे рд╣ैं
  2. рдПрдХ рдкрджाрд░्рде рдЯूрдЯрдХрд░ рджो рдпा рдЕрдзिрдХ рдмрдиाрддा рд╣ै
  3. рдПрдХ рддрдд्рд╡ рджूрд╕рд░े рдХे рд╕्рдеाрди рдкрд░ рдЖрддा рд╣ै
  4. рджो рдкрджाрд░्рде рдмрджрд▓рддे рд╣ैं

рдЙрдд्рддрд░: b

4. рд╕्рдеाрдиांрддрд░рдг рдЕрднिрдХ्рд░िрдпा рдХा рдЙрджाрд╣рд░рдг?
  1. Zn + CuSO₄ → ZnSO₄ + Cu
  2. 2H₂ + O₂ → 2H₂O
  3. 2KClO₃ → 2KCl + 3O₂
  4. H₂ + Cl₂ → 2HCl

рдЙрдд्рддрд░: a

5. рдЙрдд्рдк्рд░ेрд░рдХ рдХ्рдпा рдХрд░рддा рд╣ै?
  1. рдирдИ рдкрджाрд░्рде рдмрдиाрддा рд╣ै
  2. рдк्рд░рддिрдХ्рд░िрдпा рдХी рдЧрддि рдмрдв़ाрддा рд╣ै
  3. рдКрд░्рдЬा рдЙрдд्рдкрди्рди рдХрд░рддा рд╣ै
  4. рдХोрдИ рдмрджрд▓ाрд╡ рдирд╣ीं рдХрд░рддा

рдЙрдд्рддрд░: b

6. рдХौрди-рд╕ा рдкрджाрд░्рде рдиिрд╖्рдХ्рд░िрдп рд╣ै?
  1. рдЬрд╕्рддा
  2. рд╕ोрдбिрдпрдо
  3. рд╕ोрдиा
  4. рд▓ौрд╣

рдЙрдд्рддрд░: c

7. рдЬंрдЧ рд▓рдЧрдиा рдХिрд╕рдХा рдЙрджाрд╣рд░рдг рд╣ै?
  1. рднौрддिрдХ рдкрд░िрд╡рд░्рддрди
  2. рд░ाрд╕ाрдпрдиिрдХ рдЕрднिрдХ्рд░िрдпा
  3. рдКрд╖्рдоा рдк्рд░рддिрдХ्рд░िрдпा
  4. рдж्рд░рд╡्рдп рдкрд░िрд╡рд░्рддрди

рдЙрдд्рддрд░: b

8. рдаंрдбрдХ рджेрдиे рд╡ाрд▓ी рдЕрднिрдХ्рд░िрдпा рдХा рдЙрджाрд╣рд░рдг?
  1. рдЕрдоोрдиिрдпрдо рдиाрдЗрдЯ्рд░ेрдЯ + рдкाрдиी
  2. рд▓рдХрдб़ी рдЬрд▓рдиा
  3. рдмाрд░ूрдж рдХा рд╡िрд╕्рдлोрдЯ
  4. рд╣ाрдЗрдб्рд░ोрдЬрди рдЬрд▓рдиा

рдЙрдд्рддрд░: a

9. рдмैрдЯрд░ी рдоें рдКрд░्рдЬा рдХिрд╕ рд░ूрдк рдоें рдмрджрд▓рддी рд╣ै?
  1. рдКрд╖्рдоा
  2. рд╡िрдж्рдпुрдд
  3. рд░ाрд╕ाрдпрдиिрдХ
  4. рджрдмाрд╡

рдЙрдд्рддрд░: b

10. H₂ + Cl₂ → 2HCl рдпрд╣ рдХिрд╕ рдк्рд░рдХाрд░ рдХी рдЕрднिрдХ्рд░िрдпा рд╣ै?
  1. рд╕ंрдпोрдЬрди
  2. рдЕрдкрдШрдЯрди
  3. рд╕्рдеाрдиांрддрд░рдг
  4. рдж्рд╡िрдЧुрдгрди

рдЙрдд्рддрд░: a

11. 2KClO₃ → 2KCl + 3O₂ рдпрд╣ рдХिрд╕рдХा рдЙрджाрд╣рд░рдг рд╣ै?
  1. рд╕ंрдпोрдЬрди
  2. рдЕрдкрдШрдЯрди
  3. рд╕्рдеाрдиांрддрд░рдг
  4. рдж्рд╡िрдЧुрдгрди

рдЙрдд्рддрд░: b

12. рдХौрди-рд╕ी рдЕрднिрдХ्рд░िрдпा рдКрд░्рдЬा рдЙрдд्рд╕рд░्рдЬिрдд рдХрд░рддी рд╣ै?
  1. рд▓рдХрдб़ी рдЬрд▓рдиा
  2. рдкाрдиी рдХा рдЬрдордиा
  3. рдирдордХ рдХा рдкाрдиी рдоें рдШुрд▓рдиा
  4. рдмрд░्рдл рдХा рдкाрдиी рдоें рдмрджрд▓рдиा

рдЙрдд्рддрд░: a

13. рд░ंрдЧ рдмрджрд▓рдиे рд╡ाрд▓ी рдк्рд░рддिрдХ्рд░िрдпा рдХिрд╕ рдХाрд░рдг рд╣ोрддी рд╣ै?
  1. рдирдпा рдкрджाрд░्рде рдмрдирдиा
  2. рд░ूрдк рдмрджрд▓рдиा
  3. рддाрдкрдоाрди рдмрджрд▓рдиा
  4. рдХोрдИ рдмрджрд▓ाрд╡ рдирд╣ीं

рдЙрдд्рддрд░: a

14. рдХ्рдпा рд╕рднी рдзाрддुрдПँ рдПрд╕िрдб рдХे рд╕ाрде рдк्рд░рддिрдХ्рд░िрдпा рдХрд░рддी рд╣ैं?
  1. рд╣ाँ
  2. рдирд╣ीं
  3. рдХेрд╡рд▓ рдХुрдЫ
  4. рдХोрдИ рдирд╣ीं

рдЙрдд्рддрд░: b

15. Zn + HCl → ZnCl₂ + H₂ рдпрд╣ рдХिрд╕рдХा рдЙрджाрд╣рд░рдг рд╣ै?
  1. рд╕ंрдпोрдЬрди
  2. рдЕрдкрдШрдЯрди
  3. рд╕्рдеाрдиांрддрд░рдг
  4. рдж्рд╡िрдЧुрдгрди
16. рд╡ाрд╖्рдкोрдд्рд╕рд░्рдЬрдХ рдЕрднिрдХ्рд░िрдпा рдХा рдЙрджाрд╣рд░рдг?
  1. Na₂CO₃ + HCl → NaCl + H₂O + CO₂
  2. H₂ + O₂ → H₂O
  3. Zn + CuSO₄ → ZnSO₄ + Cu
  4. KClO₃ → KCl + O₂

рдЙрдд्рддрд░: a

17. рдк्рд░рддिрдХाрд░рдХ рдФрд░ рдЙрдд्рдкाрдж рдоें рдХ्рдпा рд╣ोрддा рд╣ै?
  1. рд░ंрдЧ рдмрджрд▓рддा рд╣ै
  2. рд░ाрд╕ाрдпрдиिрдХ рдкрд░िрд╡рд░्рддрди рд╣ोрддा рд╣ै
  3. рдКрд░्рдЬा рдмрдв़рддी рд╣ै
  4. рдХुрдЫ рдирд╣ीं рд╣ोрддा

рдЙрдд्рддрд░: b

18. рдЕрдо्рд▓ рдФрд░ рдХ्рд╖ाрд░ рдХी рдЕрднिрдХ्рд░िрдпा рд╕े рдХ्рдпा рдмрдирддा рд╣ै?
  1. рдирдордХ рдФрд░ рдкाрдиी
  2. рдХेрд╡рд▓ рдкाрдиी
  3. рдХेрд╡рд▓ рдЧैрд╕
  4. рдзाрддु

рдЙрдд्рддрд░: a

19. 2Na + Cl₂ → 2NaCl рдХिрд╕ рдк्рд░рдХाрд░ рдХी рдЕрднिрдХ्рд░िрдпा рд╣ै?
  1. рд╕ंрдпोрдЬрди
  2. рдЕрдкрдШрдЯрди
  3. рд╕्рдеाрдиांрддрд░рдг
  4. рдж्рд╡िрдЧुрдгрди

рдЙрдд्рддрд░: a

20. рдЬ्рд╡ाрд▓ा рдоें рдЬрд▓рдиे рдХी рдк्рд░рдХ्рд░िрдпा рдХिрд╕рдХी рдЕрднिрдХ्рд░िрдпा рд╣ै?
  1. рд╕ंрдпोрдЬрди
  2. рдЕрдкрдШрдЯрди
  3. рд╕्рдеाрдиांрддрд░рдг
  4. рдж्рд╡िрдЧुрдгрди

рдЙрдд्рддрд░: a

21. рдХौрди-рд╕ा рдЧैрд╕ рд╡िрд╕्рдлोрдЯрдХ рд╣ै?
  1. H₂
  2. O₂
  3. N₂
  4. CO₂

рдЙрдд्рддрд░: a

22. H₂O₂ → H₂O + O₂ рдпрд╣ рдХिрд╕ рдк्рд░рдХाрд░ рдХी рдЕрднिрдХ्рд░िрдпा рд╣ै?
  1. рд╕ंрдпोрдЬрди
  2. рдЕрдкрдШрдЯрди
  3. рд╕्рдеाрдиांрддрд░рдг
  4. рдКрд╖्рдоा

рдЙрдд्рддрд░: b

23. рдХौрди-рд╕ा рдкрджाрд░्рде рдиिрд╖्рдХ्рд░िрдп рд╣ै?
  1. Ca
  2. Au
  3. Na
  4. Mg

рдЙрдд्рддрд░: b

24. Na₂CO₃ + 2HCl → 2NaCl + H₂O + CO₂ рдпрд╣ рдХिрд╕рдХा рдЙрджाрд╣рд░рдг рд╣ै?
  1. рд╕ंрдпोрдЬрди
  2. рдЕрдкрдШрдЯрди
  3. рддрдЯрд╕्рдердХрд░рдг
  4. рд╕्рдеाрдиांрддрд░рдг

рдЙрдд्рддрд░: c

25. рдЬंрдЧ рд░ोрдХрдиे рдХे рд▓िрдП рдХ्рдпा рдХिрдпा рдЬाрддा рд╣ै?
  1. рддेрд▓ рд▓рдЧाрдиा
  2. рдкाрдиी рджेрдиा
  3. рддाрдк рджेрдиा
  4. рдзाрддु рдоिрд▓ाрдиा

рдЙрдд्рддрд░: a

26. HCl + NaOH → NaCl + H₂O рдпрд╣ рдХिрд╕рдХा рдЙрджाрд╣рд░рдг рд╣ै?
  1. рд╕ंрдпोрдЬрди
  2. рддрдЯрд╕्рдердХрд░рдг
  3. рд╕्рдеाрдиांрддрд░рдг
  4. рдЕрдкрдШрдЯрди

рдЙрдд्рддрд░: b

27. рдХौрди-рд╕ा рдзाрддु рдЕрдзिрдХ рдк्рд░рддिрдХ्рд░िрдпाрд╢ीрд▓ рд╣ै?
  1. Na
  2. Cu
  3. Au
  4. Ag

рдЙрдд्рддрд░: a

28. рддाрдк рдЙрдд्рд╕рд░्рдЬिрдд рдХрд░рдиे рд╡ाрд▓ी рдЕрднिрдХ्рд░िрдпा рдХो рдХ्рдпा рдХрд╣рддे рд╣ैं?
  1. рдПंрдбोрдерд░्рдоिрдХ
  2. рдПрдХ्рд╕ोрдерд░्рдоिрдХ
  3. рд╕ंрдпोрдЬрди
  4. рдЕрдкрдШрдЯрди

рдЙрдд्рддрд░: b

29. рдмрд░्рдл рдХा рдкिрдШрд▓рдиा рдХिрд╕рдХा рдЙрджाрд╣рд░рдг рд╣ै?
  1. рд░ाрд╕ाрдпрдиिрдХ рдкрд░िрд╡рд░्рддрди
  2. рднौрддिрдХ рдкрд░िрд╡рд░्рддрди
  3. рд╕ंрдпोрдЬрди
  4. рддрдЯрд╕्рдердХрд░рдг

рдЙрдд्рддрд░: b

30. рдХौрди-рд╕ी рдк्рд░рддिрдХ्рд░िрдпा рдоें рдЧैрд╕ рдЙрдд्рдкрди्рди рд╣ोрддी рд╣ै?
  1. Na + H₂O → NaOH + H₂
  2. H₂ + O₂ → H₂O
  3. 2KClO₃ → 2KCl + 3O₂
  4. CaCO₃ → CaO + CO₂

рдЙрдд्рддрд░: a, c, d

рдЙрдд्рддрд░: c

31. рдХौрди-рд╕ी рдзाрддु рдкाрдиी рдоें рддेрдЬी рд╕े рдк्рд░рддिрдХ्рд░िрдпा рдХрд░рддी рд╣ै?
  1. Na
  2. Fe
  3. Cu
  4. Ag

рдЙрдд्рддрд░: a

32. рд╣ाрдЗрдб्рд░ोрдЬрди рдЧैрд╕ рдХैрд╕े рдкрд╣рдЪाрдиी рдЬाрддी рд╣ै?
  1. рд╕िрд░ рдлрдЯрдиा рдХी рдЖрд╡ाрдЬ рд╕े
  2. рд░ंрдЧ рдмрджрд▓рдиे рд╕े
  3. рдЧंрдз рд╕े
  4. рдЖрдХृрддि рдмрджрд▓рдиे рд╕े

рдЙрдд्рддрд░: a

33. рдХौрди-рд╕ी рдк्рд░рддिрдХ्рд░िрдпा рдоें рдКрд╖्рдоा рдЕрд╡рд╢ोрд╖िрдд рд╣ोрддी рд╣ै?
  1. рдПंрдбोрдерд░्рдоिрдХ
  2. рдПрдХ्рд╕ोрдерд░्рдоिрдХ
  3. рд╕ंрдпोрдЬрди
  4. рддрдЯрд╕्рдердХрд░рдг

рдЙрдд्рддрд░: a

34. CO₂ рдЧैрд╕ рдХिрд╕рдХी рдк्рд░рддिрдХ्рд░िрдпा рд╕े рдЙрдд्рдкрди्рди рд╣ोрддी рд╣ै?
  1. CaCO₃ + HCl
  2. Na + H₂O
  3. H₂ + O₂
  4. Zn + HCl

рдЙрдд्рддрд░: a

35. Fe + CuSO₄ → FeSO₄ + Cu рдпрд╣ рдХिрд╕рдХा рдЙрджाрд╣рд░рдг рд╣ै?
  1. рд╕्рдеाрдиांрддрд░рдг рдЕрднिрдХ्рд░िрдпा
  2. рд╕ंрдпोрдЬрди
  3. рдЕрдкрдШрдЯрди
  4. рддрдЯрд╕्рдердХрд░рдг

рдЙрдд्рддрд░: a

36. рдХौрди-рд╕ी рдзाрддु рд╕рдмрд╕े рдиिрд╖्рдХ्рд░िрдп рд╣ै?
  1. Au
  2. Na
  3. Ca
  4. Mg

рдЙрдд्рддрд░: a

37. HCl + Zn → ZnCl₂ + H₂ рдпрд╣ рдХिрд╕ рдк्рд░рдХाрд░ рдХी рдЕрднिрдХ्рд░िрдпा рд╣ै?
  1. рд╕्рдеाрдиांрддрд░рдг
  2. рд╕ंрдпोрдЬрди
  3. рдЕрдкрдШрдЯрди
  4. рдКрд╖्рдоा рдЙрдд्рд╕рд░्рдЬрдХ

рдЙрдд्рддрд░: a

38. рдХौрди-рд╕ी рдЧैрд╕ рдЬрд▓рддी рдирд╣ीं рд╣ै?
  1. O₂
  2. H₂
  3. CO₂
  4. CH₄

рдЙрдд्рддрд░: c

39. Na₂O + H₂O → ?
  1. NaOH
  2. NaCl
  3. Na₂CO₃
  4. Na₂SO₄

рдЙрдд्рддрд░: a

40. рдХौрди-рд╕ा рдкрджाрд░्рде рдЕрдо्рд▓ीрдп рд╣ोрддा рд╣ै?
  1. HCl
  2. NaOH
  3. CaO
  4. Mg

рдЙрдд्рддрд░: a

41. Ca + 2H₂O → ?
  1. Ca(OH)₂ + H₂
  2. CaO + H₂
  3. CaCl₂ + H₂
  4. CaSO₄ + H₂

рдЙрдд्рддрд░: a

42. рдЬрд▓ рдХा рдЕрдкрдШрдЯрди рдХिрд╕рдХा рдЙрджाрд╣рд░рдг рд╣ै?
  1. рд╕ंрдпोрдЬрди
  2. рдЕрдкрдШрдЯрди
  3. рд╕्рдеाрдиांрддрд░рдг
  4. рдКрд╖्рдоा рдЙрдд्рд╕рд░्рдЬрдХ

рдЙрдд्рддрд░: b

43. Na + Cl₂ → NaCl рдпрд╣ рдХिрд╕рдХा рдЙрджाрд╣рд░рдг рд╣ै?
  1. рд╕ंрдпोрдЬрди
  2. рдЕрдкрдШрдЯрди
  3. рд╕्рдеाрдиांрддрд░рдг
  4. рдКрд╖्рдоा рдЙрдд्рд╕рд░्рдЬрдХ

рдЙрдд्рддрд░: a

44. рдХौрди-рд╕ा рдкрджाрд░्рде рдХ्рд╖ाрд░ीрдп рд╣ोрддा рд╣ै?
  1. NaOH
  2. HCl
  3. CO₂
  4. H₂SO₄

рдЙрдд्рддрд░: a

45. NaCl рдмрдиाрдиे рдХे рд▓िрдП рдХिрд╕рдХी рдЕрднिрдХ्рд░िрдпा рд╣ोрддी рд╣ै?
  1. Na + Cl₂
  2. Na + O₂
  3. Na + H₂O
  4. Na + CO₂

рдЙрдд्рддрд░: a

46. рдХौрди-рд╕ी рдзाрддु рд╣рд╡ा рдоें рдирд╣ीं рдЬंрдЧ рд▓рдЧाрддी?
  1. Fe
  2. Cu
  3. Na
  4. Aluminium

рдЙрдд्рддрд░: b

47. рдЕрдкрдШрдЯрди рдЕрднिрдХ्рд░िрдпा рдХा рдЙрджाрд╣рд░рдг?
  1. 2KClO₃ → 2KCl + 3O₂
  2. Na + Cl₂ → NaCl
  3. HCl + NaOH → NaCl + H₂O
  4. Fe + CuSO₄ → FeSO₄ + Cu

рдЙрдд्рддрд░: a

48. рдХौрди-рд╕ी рдЕрднिрдХ्рд░िрдпा рдоें рдКрд░्рдЬा рдЕрд╡рд╢ोрд╖िрдд рд╣ोрддी рд╣ै?
  1. рдПंрдбोрдерд░्рдоिрдХ
  2. рдПрдХ्рд╕ोрдерд░्рдоिрдХ
  3. рд╕ंрдпोрдЬрди
  4. рд╕्рдеाрдиांрддрд░рдг

рдЙрдд्рддрд░: a

49. рдХौрди-рд╕ी рдЧैрд╕ рддाрдкрдирд╢ीрд▓ рд╣ै?
  1. H₂
  2. O₂
  3. CO₂
  4. N₂

рдЙрдд्рддрд░: a

50. Fe + O₂ + H₂O → ?
  1. Fe₂O₃·xH₂O (рдЬंрдЧ)
  2. FeO
  3. Fe(OH)₂
  4. FeCl₃

рдЙрдд्рддрд░: a

ЁЯУШ Short Questions & Answers

1. рдкрджाрд░्рде рдХ्рдпा рд╣ोрддा рд╣ै?

рдЙрдд्рддрд░: рдкрджाрд░्рде рд╡рд╣ рд╕рдм рдХुрдЫ рд╣ै рдЬिрд╕рдХा рдж्рд░рд╡्рдпрдоाрди рдФрд░ рдЖрдпрддрди рд╣ोрддा рд╣ै।

2. рддрдд्рд╡ рдХ्рдпा рд╣ोрддे рд╣ैं?

рдЙрдд्рддрд░: рддрдд्рд╡ рдРрд╕े рдкрджाрд░्рде рд╣ैं рдЬो рдХेрд╡рд▓ рдПрдХ рдк्рд░рдХाрд░ рдХे рдкрд░рдоाрдгु рд╕े рдмрдиे рд╣ोрддे рд╣ैं।

3. рдпौрдЧिрдХ рдХ्рдпा рд╣ोрддा рд╣ै?

рдЙрдд्рддрд░: рдпौрдЧिрдХ рд╡рд╣ рдкрджाрд░्рде рд╣ै рдЬो рджो рдпा рджो рд╕े рдЕрдзिрдХ рддрдд्рд╡ों рдХे рд░ाрд╕ाрдпрдиिрдХ рдоिрд▓рди рд╕े рдмрдирддा рд╣ै।

4. рдоिрд╢्рд░рдг рдХ्рдпा рд╣ै?

рдЙрдд्рддрд░: рдоिрд╢्рд░рдг рд╡рд╣ рдкрджाрд░्рде рд╣ै рдЬिрд╕рдоें рджो рдпा рджो рд╕े рдЕрдзिрдХ рдкрджाрд░्рде рднौрддिрдХ рд░ूрдк рд╕े рдоिрд▓े рд╣ोрддे рд╣ैं।

5. рдзाрддु рдФрд░ рдЕрдзाрддु рдоें рдЕंрддрд░ рдХ्рдпा рд╣ै?

рдЙрдд्рддрд░: рдзाрддु рдЪрдордХрджाрд░, рддाрдо्рд░िрдХ рдФрд░ рд╡िрдж्рдпुрдд рдЪाрд▓рдХ рд╣ोрддी рд╣ै; рдЕрдзाрддु рдХрдаोрд░, рднंрдЧुрд░ рдФрд░ рд╡िрдж्рдпुрдд рдХा рдЪाрд▓рдХ рдирд╣ीं рд╣ोрддी।

6. рдЕрдкрдШрдЯрди рдЕрднिрдХ्рд░िрдпा рдХ्рдпा рд╣ोрддी рд╣ै?

рдЙрдд्рддрд░: рдРрд╕ी рдЕрднिрдХ्рд░िрдпा рдЬिрд╕рдоें рдПрдХ рдпौрдЧिрдХ рдХрдИ рд╕рд░рд▓ рдкрджाрд░्рдеों рдоें рдЯूрдЯ рдЬाрддा рд╣ै।

7. рд╕ंрдпोрдЬрди рдЕрднिрдХ्рд░िрдпा рдХ्рдпा рд╣ोрддी рд╣ै?

рдЙрдд्рддрд░: рдРрд╕ी рдЕрднिрдХ्рд░िрдпा рдЬिрд╕рдоें рджो рдпा рджो рд╕े рдЕрдзिрдХ рдкрджाрд░्рде рдоिрд▓рдХрд░ рдПрдХ рдирдпा рдпौрдЧिрдХ рдмрдиाрддे рд╣ैं।

8. рддрдЯрд╕्рдердХрд░рдг рдЕрднिрдХ्рд░िрдпा рдХ्рдпा рд╣ोрддी рд╣ै?

рдЙрдд्рддрд░: рдЕрдо्рд▓ рдФрд░ рдХ्рд╖ाрд░ рдоिрд▓рдХрд░ рдирдордХ рдФрд░ рдкाрдиी рдмрдиाрдиे рдХी рдк्рд░рдХ्рд░िрдпा।

9. рдк्рд░рджाрд░्рдеों рдХी рдЕрд╡рд╕्рдеा рдХ्рдпा рд╣ोрддी рд╣ै?

рдЙрдд्рддрд░: рдаोрд╕, рдж्рд░рд╡ рдФрд░ рдЧैрд╕।

10. рд╣ाрдЗрдб्рд░ोрдЬрди рдЧैрд╕ рдХैрд╕े рдкрд╣рдЪाрдиी рдЬाрддी рд╣ै?

рдЙрдд्рддрд░: рдЗрд╕े рдЬрд▓рддे рд╕рдордп 'рдкॉрдк' рдХी рдЖрд╡ाрдЬ рд╕े рдкрд╣рдЪाрдиा рдЬाрддा рд╣ै।

11. рдкाрдиी рдХा рд░ाрд╕ाрдпрдиिрдХ рд╕ूрдд्рд░ рдХ्рдпा рд╣ै?

рдЙрдд्рддрд░: H₂O

12. рдХाрд░्рдмрди рдбाрдЗрдСрдХ्рд╕ाрдЗрдб рдЧैрд╕ рдХिрд╕ рдк्рд░рдХाрд░ рдХी рдЧैрд╕ рд╣ै?

рдЙрдд्рддрд░: рдпрд╣ рдПрдХ рднाрд░ी, рд░ंрдЧрд╣ीрди рдФрд░ рдЬрд▓ рдоें рдШुрд▓рдирд╢ीрд▓ рдЧैрд╕ рд╣ै।

13. рдСрдХ्рд╕ीрдХрд░рдг рдХ्рдпा рд╣ोрддा рд╣ै?

рдЙрдд्рддрд░: рдХिрд╕ी рдкрджाрд░्рде рдХा рдСрдХ्рд╕ीрдЬрди рдХे рд╕ाрде рд░ाрд╕ाрдпрдиिрдХ рдоिрд▓рди।

14. рдЬंрдЧ рдХैрд╕े рд▓рдЧрддी рд╣ै?

рдЙрдд्рддрд░: рд▓ोрд╣ा + рдСрдХ्рд╕ीрдЬрди + рдкाрдиी → Fe₂O₃·xH₂O (рдЬंрдЧ)

15. рдзाрддुрдУं рдХी рдкुрдирд░्рдЪрдХ्рд░рдг рдХ्рдпों рдЬрд░ूрд░ी рд╣ै?

рдЙрдд्рддрд░: рдпрд╣ рд╕ंрд╕ाрдзрдиों рдХी рдмрдЪрдд рдФрд░ рдкрд░्рдпाрд╡рд░рдг рдХी рд╕ुрд░рдХ्рд╖ा рдХे рд▓िрдП।

16. NaCl рдХैрд╕े рдмрдирддा рд╣ै?

рдЙрдд्рддрд░: Na + Cl₂ → NaCl (рд╕ंрдпोрдЬрди рдЕрднिрдХ्рд░िрдпा)

17. рддрдЯрд╕्рде рдЕрднिрдХ्рд░िрдпा рдХा рдЙрджाрд╣рд░рдг?

рдЙрдд्рддрд░: HCl + NaOH → NaCl + H₂O

18. Na₂O + H₂O → ?

рдЙрдд्рддрд░: NaOH

19. CaCO₃ + HCl → ?

рдЙрдд्рддрд░: CaCl₂ + CO₂ + H₂O

20. Fe + CuSO₄ → ?

рдЙрдд्рддрд░: FeSO₄ + Cu

21. рдЕрдкрдШрдЯрди рдЕрднिрдХ्рд░िрдпा рдХा рдЙрджाрд╣рд░рдг?

рдЙрдд्рддрд░: 2KClO₃ → 2KCl + 3O₂

22. H₂ + O₂ → ?

рдЙрдд्рддрд░: 2H₂O (рд╕ंрдпोрдЬрди)

23. H₂O₂ рдХा рдЕрдкрдШрдЯрди?

рдЙрдд्рддрд░: 2H₂O₂ → 2H₂O + O₂

24. рдХ्рдпा рд╕рднी рдзाрддुрдПँ рдЬंрдЧ рд▓рдЧрддी рд╣ैं?

рдЙрдд्рддрд░: рдирд╣ीं, рдЬैрд╕े рд╕ोрдиा рдФрд░ рддाँрдмा рдЬंрдЧ рдирд╣ीं рд▓рдЧрддे।

25. рдСрдХ्рд╕ीрдЬрди рдЧैрд╕ рдХैрд╕े рдк्рд░ाрдк्рдд рд╣ोрддी рд╣ै?

рдЙрдд्рддрд░: 2KClO₃ → 2KCl + 3O₂ (рдЕрдкрдШрдЯрди)

26. Na + H₂O → ?

рдЙрдд्рддрд░: NaOH + H₂

27. рдЕрдо्рд▓ीрдп рдкрджाрд░्рде рдХा рдЙрджाрд╣рд░рдг?

рдЙрдд्рддрд░: HCl, H₂SO₄

28. рдХ्рд╖ाрд░ीрдп рдкрджाрд░्рде рдХा рдЙрджाрд╣рд░рдг?

рдЙрдд्рддрд░: NaOH, KOH

29. рдкрджाрд░्рде рдХे рддीрди рднौрддिрдХ рд░ूрдк рдХौрди рд╕े рд╣ैं?

рдЙрдд्рддрд░: рдаोрд╕, рдж्рд░рд╡, рдЧैрд╕

30. рдХाрд░्рдмрди рдбाрдЗрдСрдХ्рд╕ाрдЗрдб рдЧैрд╕ рдХрд╣ाँ рд╣ोрддी рд╣ै?

рдЙрдд्рддрд░: рдоिрдЯ्рдЯी, рдкाрдиी рдФрд░ рд╢्рд╡рд╕рди рдоें

31. рдХौрди-рд╕ी рдзाрддु рдкाрдиी рдоें рддेрдЬी рд╕े рдк्рд░рддिрдХ्рд░िрдпा рдХрд░рддी рд╣ै?

рдЙрдд्рддрд░: Na

32. рдХौрди-рд╕ी рдЧैрд╕ рдЬрд▓рддी рдирд╣ीं рд╣ै?

рдЙрдд्рддрд░: CO₂

33. рдХौрди-рд╕ा рдкрджाрд░्рде рддрдЯрд╕्рде рд╣ोрддा рд╣ै?

рдЙрдд्рддрд░: NaCl (рдШोрд▓ рдоें)

34. рдХौрди-рд╕ी рдзाрддु рд╕рдмрд╕े рдиिрд╖्рдХ्рд░िрдп рд╣ै?

рдЙрдд्рддрд░: Au

35. Fe + O₂ + H₂O → ?

рдЙрдд्рддрд░: рдЬंрдЧ (Fe₂O₃·xH₂O)

36. рдЕрдкрдШрдЯрди рдЕрднिрдХ्рд░िрдпा рдоें рдХ्рдпा рд╣ोрддा рд╣ै?

рдЙрдд्рддрд░: рдПрдХ рдпौрдЧिрдХ рдХрдИ рд╕рд░рд▓ рдкрджाрд░्рдеों рдоें рдЯूрдЯ рдЬाрддा рд╣ै।

37. рд╕ंрдпोрдЬрди рдЕрднिрдХ्рд░िрдпा рдоें рдХ्рдпा рд╣ोрддा рд╣ै?

рдЙрдд्рддрд░: рдХрдИ рдкрджाрд░्рде рдоिрд▓рдХрд░ рдПрдХ рдирдпा рдпौрдЧिрдХ рдмрдиाрддे рд╣ैं।

38. HCl + Zn → ?

рдЙрдд्рддрд░: ZnCl₂ + H₂

39. Na + Cl₂ → ?

рдЙрдд्рддрд░: NaCl

40. рддрдЯрд╕्рдердХрд░рдг рдЕрднिрдХ्рд░िрдпा рдХा рдХ्рдпा рдорд╣рдд्рд╡ рд╣ै?

рдЙрдд्рддрд░: рдЕрдо्рд▓ рдФрд░ рдХ्рд╖ाрд░ рдоिрд▓рдХрд░ рд╢рд░ीрд░ рдФрд░ рдкрд░्рдпाрд╡рд░рдг рдХो рд╕ुрд░рдХ्рд╖िрдд рд░рдЦрддे рд╣ैं।

41. рдзाрддुрдУं рдХी рдкुрдирд░्рдЪрдХ्рд░рдг рдХ्рдпों рдЬрд░ूрд░ी рд╣ै?

рдЙрдд्рддрд░: рд╕ंрд╕ाрдзрди рдмрдЪाрдиे рдФрд░ рдкрд░्рдпाрд╡рд░рдг рд╕ुрд░рдХ्рд╖ा рдХे рд▓िрдП।

42. H₂O₂ → ?

рдЙрдд्рддрд░: H₂O + O₂

43. Na₂O + H₂O → ?

рдЙрдд्рддрд░: NaOH

44. Ca + 2H₂O → ?

рдЙрдд्рддрд░: Ca(OH)₂ + H₂

45. CO₂ рдХैрд╕े рдкрд╣рдЪाрдиी рдЬाрддी рд╣ै?

рдЙрдд्рддрд░: рдЬрд▓ рдоें рдмुрд▓рдмुрд▓े рдмрдиाрдиे рд╕े

46. NaOH рдХ्рдпा рд╣ै?

рдЙрдд्рддрд░: рдХ्рд╖ाрд░ीрдп рдкрджाрд░्рде

47. HCl рдХ्рдпा рд╣ै?

рдЙрдд्рддрд░: рдЕрдо्рд▓

48. FeSO₄ + Cu → ?

рдЙрдд्рддрд░: рдХोрдИ рдЕрднिрдХ्рд░िрдпा рдирд╣ीं, рдпрд╣ рдПрдХ्рд╕рдЪेंрдЬ рдЕрднिрдХ्рд░िрдпा рд╣ै।

49. 2KClO₃ → ?

рдЙрдд्рддрд░: 2KCl + 3O₂

50. H₂ + Cl₂ → ?

рдЙрдд्рддрд░: 2HCl

ЁЯУЧ Long Questions & Answers

1. рдкрджाрд░्рде рдФрд░ рдЙрдирдХे рдк्рд░рдХाрд░ рд╕рдордЭाрдЗрдП।

рдЙрдд्рддрд░: рдкрджाрд░्рде рд╡рд╣ рд╣ै рдЬिрд╕рдХा рдж्рд░рд╡्рдпрдоाрди рдФрд░ рдЖрдпрддрди рд╣ोрддा рд╣ै। рдпрд╣ рддीрди рдк्рд░рдХाрд░ рдХे рд╣ोрддे рд╣ैं: рдаोрд╕, рдж्рд░рд╡, рдЧैрд╕। рдаोрд╕ рдХा рдЖрдХाрд░ рдиिрд╢्рдЪिрдд рд╣ोрддा рд╣ै, рдж्рд░рд╡ рдЕрдкрдиे рдмрд░्рддрди рдХे рдЖрдХाрд░ рдХो рд▓ेрддा рд╣ै, рдФрд░ рдЧैрд╕ рди рддो рдЖрдХाрд░ рд░рдЦрддी рд╣ै рди рдЖрдпрддрди।

2. рддрдд्рд╡ рдФрд░ рдпौрдЧिрдХ рдоें рдЕंрддрд░ рдмрддाрдЗрдП।

рдЙрдд्рддрд░: рддрдд्рд╡ рд╡рд╣ рдкрджाрд░्рде рд╣ै рдЬो рдХेрд╡рд▓ рдПрдХ рдк्рд░рдХाрд░ рдХे рдкрд░рдоाрдгु рд╕े рдмрдиा рд╣ोрддा рд╣ै, рдЬैрд╕े рд╣ाрдЗрдб्рд░ोрдЬрди, рдСрдХ्рд╕ीрдЬрди। рдпौрдЧिрдХ рд╡рд╣ рдкрджाрд░्рде рд╣ै рдЬो рджो рдпा рджो рд╕े рдЕрдзिрдХ рддрдд्рд╡ों рдХे рд░ाрд╕ाрдпрдиिрдХ рдоिрд▓рди рд╕े рдмрдиा рд╣ो, рдЬैрд╕े рдкाрдиी (H₂O)।

3. рдоिрд╢्рд░рдг рдФрд░ рдпौрдЧिрдХ рдоें рдЕंрддрд░ рдмрддाрдЗрдП।

рдЙрдд्рддрд░: рдоिрд╢्рд░рдг рдоें рдкрджाрд░्рде рднौрддिрдХ рд░ूрдк рд╕े рдоिрд▓рддे рд╣ैं рдФрд░ рдЙрдирдХे рдЧुрдг рдЕрд▓рдЧ рд░рд╣рддे рд╣ैं। рдпौрдЧिрдХ рдоें рддрдд्рд╡ рд░ाрд╕ाрдпрдиिрдХ рд░ूрдк рд╕े рдЬुрдб़े рд╣ोрддे рд╣ैं рдФрд░ рдирдП рдЧुрдг рдмрдирддे рд╣ैं।

4. рд╕ंрдпोрдЬрди рдЕрднिрдХ्рд░िрдпा рдХ्рдпा рд╣ोрддी рд╣ै? рдЙрджाрд╣рд░рдг рджीрдЬिрдП।

рдЙрдд्рддрд░: рд╕ंрдпोрдЬрди рдЕрднिрдХ्рд░िрдпा рдоें рджो рдпा рджो рд╕े рдЕрдзिрдХ рдкрджाрд░्рде рдоिрд▓рдХрд░ рдирдпा рдкрджाрд░्рде рдмрдиाрддे рд╣ैं। рдЙрджाрд╣рд░рдг: 2H₂ + O₂ → 2H₂O

5. рдЕрдкрдШрдЯрди рдЕрднिрдХ्рд░िрдпा рдХ्рдпा рд╣ोрддी рд╣ै? рдЙрджाрд╣рд░рдг рджीрдЬिрдП।

рдЙрдд्рддрд░: рдЕрдкрдШрдЯрди рдЕрднिрдХ्рд░िрдпा рдоें рдПрдХ рдпौрдЧिрдХ рдХрдИ рд╕рд░рд▓ рдкрджाрд░्рдеों рдоें рдЯूрдЯ рдЬाрддा рд╣ै। рдЙрджाрд╣рд░рдг: 2KClO₃ → 2KCl + 3O₂

6. рдзाрддु рдФрд░ рдЕрдзाрддु рдоें рдЕंрддрд░ рд╕рдордЭाрдЗрдП।

рдЙрдд्рддрд░: рдзाрддु рдЪрдордХрджाрд░, рд╡िрдж्рдпुрдд рдФрд░ рдКрд╖्рдоा рдЪाрд▓рдХ, рд▓рдЪीрд▓ी рд╣ोрддी рд╣ैं। рдЕрдзाрддु рднंрдЧुрд░, рдЕрд░्рдзрдЪाрд▓рдХ рдпा рдиॉрди-рдХंрдбрдХ्рдЯрд░ рд╣ोрддी рд╣ैं।

7. рддрдЯрд╕्рдердХрд░рдг рдЕрднिрдХ्рд░िрдпा рдФрд░ рдЙрд╕рдХा рдорд╣рдд्рд╡ рдмрддाрдЗрдП।

рдЙрдд्рддрд░: рдЕрдо्рд▓ рдФрд░ рдХ्рд╖ाрд░ рдоिрд▓рдХрд░ рдирдордХ рдФрд░ рдкाрдиी рдмрдиाрддे рд╣ैं। рдпрд╣ рдЕрднिрдХ्рд░िрдпा рд╢рд░ीрд░ рдФрд░ рдкрд░्рдпाрд╡рд░рдг рдХो рд╕ुрд░рдХ्рд╖िрдд рд░рдЦрддी рд╣ै। рдЙрджाрд╣рд░рдг: HCl + NaOH → NaCl + H₂O

8. рд╣ाрдЗрдб्рд░ोрдЬрди рдЧैрд╕ рдХैрд╕े рдк्рд░ाрдк्рдд рдХी рдЬाрддी рд╣ै?

рдЙрдд्рддрд░: рдзाрддु рдФрд░ рдЕрдо्рд▓ рд╕े рдк्рд░рддिрдХ्рд░िрдпा рдХрд░ рдХे: Zn + HCl → ZnCl₂ + H₂

9. рдЬंрдЧ рдХैрд╕े рд▓рдЧрддी рд╣ै? рдЙрджाрд╣рд░рдг рд╕рд╣िрдд рд╕рдордЭाрдЗрдП।

рдЙрдд्рддрд░: рд▓ोрд╣ा + рдСрдХ्рд╕ीрдЬрди + рдкाрдиी → Fe₂O₃·xH₂O (рдЬंрдЧ)। рдЙрджाрд╣рд░рдг: рд▓ोрд╣े рдХी рд░ेрд▓िंрдЧ рдкрд░ рдЬंрдЧ рд▓рдЧрдиा।

10. NaCl рдХैрд╕े рдмрдирддा рд╣ै? рд╕ंрдпोрдЬрди рдЕрднिрдХ्рд░िрдпा рдХा рдЙрджाрд╣рд░рдг рджें।

рдЙрдд्рддрд░: Na + Cl₂ → NaCl

11. рдЕрдкрдШрдЯрди рдЕрднिрдХ्рд░िрдпा рдХे рдЕрди्рдп рдЙрджाрд╣рд░рдг рджीрдЬिрдП।

рдЙрдд्рддрд░: H₂O₂ → H₂O + O₂, CaCO₃ → CaO + CO₂

12. рдк्рд░ाрдХृрддिрдХ рд╕ंрд╕ाрдзрдиों рдХी рд╕ुрд░рдХ्рд╖ा рдоें рдзाрддुрдУं рдХा рдкुрдирд░्рдЪрдХ्рд░рдг рдХ्рдпों рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рд╣ै?

рдЙрдд्рддрд░: рдзाрддुрдУं рдХा рдкुрдирд░्рдЪрдХ्рд░рдг рд╕ंрд╕ाрдзрдиों рдХी рдмрдЪрдд рдХрд░рддा рд╣ै, рдКрд░्рдЬा рдХी рдмрдЪрдд рдХрд░рддा рд╣ै рдФрд░ рдкрд░्рдпाрд╡рд░рдг рдХो рд╕ुрд░рдХ्рд╖िрдд рд░рдЦрддा рд╣ै।

13. рдзाрддु рдХी рдк्рд░рддिрдХ्рд░िрдпा рдХा рдЙрджाрд╣рд░рдг рджीрдЬिрдП।

рдЙрдд्рддрд░: Na + H₂O → NaOH + H₂

14. рдСрдХ्рд╕ीрдЬрди рдЧैрд╕ рдХे рдк्рд░рдпोрдЧ рдФрд░ рдорд╣рдд्рд╡ рдмрддाрдЗрдП।

рдЙрдд्рддрд░: рдСрдХ्рд╕ीрдЬрди рдЬрд▓рдиे, рд╢्рд╡рд╕рди, рдФрдж्рдпोрдЧिрдХ рдк्рд░рдХ्рд░िрдпाрдУं рдоें рдХाрдо рдЖрддी рд╣ै।

15. CO₂ рдХे рд╕्рд░ोрдд рдФрд░ рдЙрдкрдпोрдЧ рдмрддाрдЗрдП।

рдЙрдд्рддрд░: рд╕्рд░ोрдд: рд╢्рд╡рд╕рди, рдЬ्рд╡ाрд▓ाрдоुрдЦी, рджрд╣рди। рдЙрдкрдпोрдЧ: рдкेрдп рдкрджाрд░्рде, рдЧ्рд░ीрдирд╣ाрдЙрд╕ рдЧ्рдпाрд╕, рдлोрдЯोрд╕िंрдеेрд╕िрд╕।

16. H₂O₂ рдХा рдЙрдкрдпोрдЧ рдФрд░ рдЕрдкрдШрдЯрди рд╕рдордЭाрдЗрдП।

рдЙрдд्рддрд░: H₂O₂ рдбिрдЯрд░्рдЬेंрдЯ, рд╕ैрдиिрдЯाрдЗрдЬेрд╢рди рдоें рдк्рд░рдпोрдЧ рд╣ोрддा рд╣ै। рдЕрдкрдШрдЯрди: 2H₂O₂ → 2H₂O + O₂

17. CaCO₃ + HCl рдХी рдк्рд░рддिрдХ्рд░िрдпा рдмрддाрдЗрдП।

рдЙрдд्рддрд░: CaCO₃ + 2HCl → CaCl₂ + CO₂ + H₂O

18. рдзाрддुрдУं рдХी рдкुрдирд░्рдЪрдХ्рд░рдг рдк्рд░рдХ्рд░िрдпा рд╕рдордЭाрдЗрдП।

рдЙрдд्рддрд░: рдкुрд░ाрдиी рдзाрддुрдУं рдХो рдЗрдХрдЯ्рдаा рдХрд░рдХे рдкिрдШрд▓ाрдпा рдЬाрддा рд╣ै, рдлिрд░ рдирдП рдЙрдд्рдкाрдж рдмрдирддे рд╣ैं।

19. рдЬрд▓ рдХे рддीрди рднौрддिрдХ рд░ूрдк рдмрддाрдЗрдП рдФрд░ рдЙрджाрд╣рд░рдг рджीрдЬिрдП।

рдЙрдд्рддрд░: рдаोрд╕ – рдмрд░्рдл, рдж्рд░рд╡ – рдкाрдиी, рдЧैрд╕ – рднाрдк।

20. рдЬрд▓ рдФрд░ рдЕрдо्рд▓-рдХ्рд╖ाрд░ рдХी рдк्рд░рддिрдХ्рд░िрдпा рд╕े рдХ्рдпा рдмрдирддा рд╣ै?

рдЙрдд्рддрд░: рдирдордХ рдФрд░ рдкाрдиी (рддрдЯрд╕्рдердХрд░рдг)

ЁЯУЭ Main Points – Chapter 1

  • рдкрджाрд░्рде рдХा рдж्рд░рд╡्рдпрдоाрди рдФрд░ рдЖрдпрддрди рд╣ोрддा рд╣ै।
  • рдкрджाрд░्рде рдХे рддीрди рд░ूрдк – рдаोрд╕, рдж्рд░рд╡, рдЧैрд╕।
  • рддрдд्рд╡ рдХेрд╡рд▓ рдПрдХ рдк्рд░рдХाрд░ рдХे рдкрд░рдоाрдгु рд╕े рдмрдиे рд╣ोрддे рд╣ैं।
  • рдпौрдЧिрдХ рджो рдпा рдЕрдзिрдХ рддрдд्рд╡ों рдХे рд░ाрд╕ाрдпрдиिрдХ рдоिрд▓рди рд╕े рдмрдирддा рд╣ै।
  • рдоिрд╢्рд░рдг рдоें рдкрджाрд░्рде рднौрддिрдХ рд░ूрдк рд╕े рдоिрд▓рддे рд╣ैं।
  • рд╕ंрдпोрдЬрди рдЕрднिрдХ्рд░िрдпा рдоें рдирдпा рдкрджाрд░्рде рдмрдирддा рд╣ै।
  • рдЕрдкрдШрдЯрди рдЕрднिрдХ्рд░िрдпा рдоें рдпौрдЧिрдХ рдЯूрдЯрддा рд╣ै।
  • рдзाрддु рдЪрдордХрджाрд░ рдФрд░ рд╡िрдж्рдпुрдд рдЪाрд▓рдХ рд╣ोрддी рд╣ै।
  • рдЕрдзाрддु рднंрдЧुрд░ рдФрд░ рдЕрд░्рдзрдЪाрд▓рдХ рд╣ोрддी рд╣ै।
  • рддрдЯрд╕्рдердХрд░рдг рдЕрдо्рд▓ + рдХ्рд╖ाрд░ → рдирдордХ + рдкाрдиी।
  • рд╣ाрдЗрдб्рд░ोрдЬрди рдЬрд▓рддे рд╕рдордп 'рдкॉрдк' рдХी рдЖрд╡ाрдЬ рдХрд░рддा рд╣ै।
  • рдСрдХ्рд╕ीрдЬрди рдЬрд▓рдиे рдФрд░ рд╢्рд╡рд╕рди рдоें рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рд╣ै।
  • рдЬंрдЧ рд▓ोрд╣े рдоें рдСрдХ्рд╕ीрдЬрди + рдкाрдиी рд╕े рд▓рдЧрддी рд╣ै।
  • NaCl рдзाрддु рдФрд░ рдХ्рд▓ोрд░ीрди рд╕े рдмрдирддा рд╣ै।
  • CO₂ рдлोрдЯोрд╕िंрдеेрд╕िрд╕ рдФрд░ рдкेрдп рдоें рдЙрдкрдпोрдЧी рд╣ै।
  • H₂O₂ рд╕ैрдиिрдЯाрдЗрдЬेрд╢рди рдФрд░ рдбिрдЯрд░्рдЬेंрдЯ рдоें рдк्рд░рдпोрдЧ рд╣ोрддी рд╣ै।
  • рдзाрддुрдУं рдХा рдкुрдирд░्рдЪрдХ्рд░рдг рд╕ंрд╕ाрдзрди рдФрд░ рдКрд░्рдЬा рдмрдЪाрддा рд╣ै।
  • CaCO₃ + HCl → CaCl₂ + CO₂ + H₂O
  • рдЬрд▓ рдХे рддीрди рд░ूрдк – рдмрд░्рдл, рдкाрдиी, рднाрдк।
  • рдЕрдо्рд▓ рдФрд░ рдХ्рд╖ाрд░ рд╢рд░ीрд░ рдФрд░ рдкрд░्рдпाрд╡рд░рдг рдХो рд╕ुрд░рдХ्рд╖िрдд рд░рдЦрддे рд╣ैं।

ЁЯТб рдЖрдкрдиे рдХ्рдпा рд╕ीрдЦा – Chapter 1

  • рдкрджाрд░्рде рдФрд░ рдЙрдирдХे рд░ूрдкों рдХो рд╕рдордЭा।
  • рддрдд्рд╡, рдпौрдЧिрдХ рдФрд░ рдоिрд╢्рд░рдг рдоें рдЕंрддрд░ рдЬाрдиा।
  • рд╕ंрдпोрдЬрди рдФрд░ рдЕрдкрдШрдЯрди рдЕрднिрдХ्рд░िрдпा рд╕рдордЭी।
  • рдзाрддु рдФрд░ рдЕрдзाрддु рдХे рдЧुрдг рд╕рдордЭे।
  • рддрдЯрд╕्рдердХрд░рдг рдк्рд░рдХ्рд░िрдпा рдХा рдорд╣рдд्рд╡ рдЬाрдиा।
  • рд╣ाрдЗрдб्рд░ोрдЬрди рдФрд░ рдСрдХ्рд╕ीрдЬрди рдЧैрд╕ рдХे рдк्рд░рдпोрдЧ рд╕ीрдЦे।
  • рдЬंрдЧ рд▓рдЧрдиे рдХी рдк्рд░рдХ्рд░िрдпा рдФрд░ рд░ोрдХрдеाрдо।
  • NaCl рдФрд░ CaCl₂ рдЬैрд╕े рдпौрдЧिрдХ рдмрдиाрдиे рдХे рддрд░ीрдХे।
  • CO₂ рдХे рд╕्рд░ोрдд рдФрд░ рдЙрдкрдпोрдЧ рд╕ीрдЦे।
  • H₂O₂ рдХे рдк्рд░рдпोрдЧ рдФрд░ рдЕрдкрдШрдЯрди рдк्рд░рдХ्рд░िрдпा।
  • рдЬрд▓ рдХे рддीрди рднौрддिрдХ рд░ूрдкों рдХो рд╕рдордЭा।
  • рдзाрддुрдУं рдХे рдкुрдирд░्рдЪрдХ्рд░рдг рдХी рдЖрд╡рд╢्рдпрдХрддा।
  • рдЕрдо्рд▓ рдФрд░ рдХ्рд╖ाрд░ рдХे рдорд╣рдд्рд╡ рдХो рдЬाрдиा।
  • рд░ाрд╕ाрдпрдиिрдХ рдЕрднिрдХ्рд░िрдпाрдУं рдХे рд╡ाрд╕्рддрд╡िрдХ рдЬीрд╡рди рдоें рдЙрдкрдпोрдЧ।
  • рдк्рд░ाрдХृрддिрдХ рд╕ंрд╕ाрдзрдиों рдХी рд╕ुрд░рдХ्рд╖ा рдХे рдорд╣рдд्рд╡ рдХो рд╕рдордЭा।
  • рд╢िрдХ्рд╖ा рдФрд░ рдк्рд░рдпोрдЧ рдХे рд▓िрдП рд╕рд░рд▓ рдЙрджाрд╣рд░рдгों рдХा рдорд╣рдд्рд╡।
  • рд╕рднी рдк्рд░рдХ्рд░िрдпाрдУं рдХो рд╕рд░рд▓ рднाрд╖ा рдоें рд╕рдордЭा।
  • рднрд╡िрд╖्рдп рдХे рдкрд░ीрдХ्рд╖ा рдХे рд▓िрдП рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рдк्рд░рд╢्рди рддैрдпाрд░ рдХिрдП।
  • рд░ाрд╕ाрдпрдиिрдХ рд╕ूрдд्рд░ों рдФрд░ рд╕рдоीрдХрд░рдгों рдХा рдЕрдн्рдпाрд╕ рдХिрдпा।
  • рдкрджाрд░्рде рд╡िрдЬ्рдЮाрди рдХे рдоूрд▓ рддрдд्рд╡ों рдХा рдЬ्рдЮाрди рдк्рд░ाрдк्рдд рдХिрдпा।

рдХोрдИ рдЯिрдк्рдкрдгी рдирд╣ीं:

рдПрдХ рдЯिрдк्рдкрдгी рднेрдЬें

Pages

SoraTemplates

Best Free and Premium Blogger Templates Provider.

Buy This Template